แม่คนนี้มีลูกมาก นับได้ก็เป็นร้อยๆ คนต่อปี ลูกมีนิสัยที่แตกต่างกันมาก บางคนพูดจาดี บางคนพูดจาไม่เพราะ บางคนไว้ผมยาว บางคนแต่งกายไม่เรียบร้อย บางคนไม่ค่อยมีสะสตางค์ บางคนร่ำรวย  

ในฐานะที่เป็นแม่ ไม่ว่าลูกๆ จะเป็นอย่างไร แม่ก็รักลูกทุกคน ใครไม่มีสตางค์แล้วมาหาแม่ แม่ก็พยายามหางานพิเศษให้ลูกทำในส่วนของที่ทำงานแม่เอง หรือก็หาทุนการศึกษาให้ลูกๆ บางครั้งแม่ก็ใช้สตางค์ของแม่เอง

ลูกบางคนผมยาวมากไม่เรียบร้อยเลยแต่นิสัยดี ใครๆ ก็อยากให้ลูกตัดผม มีเงินจ้างเป็นพันก็ไม่ยอมตัด แม่คนนี้ก็ได้พูดคุยกับลูก ยังบอกลูกอีกว่าหากตัดผมแล้วอะไรๆ ดีๆ หลายอย่างก็จะเข้ามาหาลูกเอง ไม่ว่าจะเป็นทุนการศึกษา กิจกรรมที่ได้ทำร่วมกับสถาบันฯ ลูกคนนี้ยินดีที่จะตัดผมตามคำขอของแม่ และอีกหลายเรื่องที่แม่คนนี้ยินดีที่จะทำเพื่อลูกทุกคน แม่บอกว่าการรักในอาชีพของทน ทำงานด้วยความรัก เห็นนักศึกษาที่เข้ามารับบริการทุกคนเป็นเหมือนลูกเหมือนหลาย แล้วเราจะมีความสุขกับงานที่เราทำ ผมเป็นคนหนึ่งที่ชื่อชมแม่คนนี้มาก  แม่คนนี้คือ …”คุณสมทรง ธรฤทธิ์ งานกิจกรรมนักศึกษา คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์”…

โดยในงานครั้งนี้คณะเทคโนโลยีการเกษตรได้รับ 2 รางวัล ประกอบด้วย รางวัลชนะเลิศในการประกวด Weblog การจัดการความรู้ “สายวิชาการ” และ รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 ในการประกวด Weblog การจัดการความรู้ “สายสนับสนุน” ซึ่งถือเป็นความภาคภูมิใจของคณะกรรมการจัดการองค์ความรู้ของคณะเทคโนโลยีการเกษตรเป็นอย่างมาก และถือโอกาสนี้ขอขอบคุณสมาชิกและทีมงานทุกท่านที่มีส่วนร่วมจนทำให้การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่เกิดขึ้นภายใน Weblog แห่งนี้ ได้รับรางวัลในการประกวดดังกล่าว และพร้อมกันนี้ใคร่ขอเรียนเชิญคณาจารย์และเจ้าหน้าที่ภายในคณะท่านอื่นๆ ที่ยังไม่ได้เข้ามาสมัครเป็นสมาชิก ลองเข้ามาบันทึกความรู้และแชร์ความคิดเห็นร่วมกัน เพื่อให้คณะเทคโนโลยีการเกษตรกลายเป็นองค์กรเอื้อการเรียนรู้ที่สมบูรณ์และเป็นหน่วยงานด้านการจัดการความรู้ที่ดีของสถาบันต่อไป

หากมีข้อมูลเพิ่มเติมจะแจ้งให้ทราบเป็นระยะๆ เจ้าคะ

“สวนกำนันพงษ์” เป็นสวนเก่าแก่ที่สืบทอดมาตั้งแต่ พ.ศ. 2510 โดยแต่เดิมบิดาคุณสุวัฒน์ เป็นผู้บุกเบิกและดูแล ซึ่งในอดีตมีเนื้อที่ประมาณ 10 ไร่     ปลูกทุเรียน เงาะ เป็นหลัก ชีวิตความเป็นอยู่ก็แบบชาวสวนทั่ว ๆ ไปถึงเวลาก็มีพ่อค้าแม่ค้าเข้ามาดู มาเหมาตัดผลไม้ทั้งสวน โดยอาศัยประสบการณ์คาดคะเนราคา ซึ่งถ้าตาดีก็ขายได้ราคา แต่ถ้าตาไม่ดีก็ขาดทุน ชาวสวนเรียกวิธีการแบบนี้ว่า “เหมามืด”

จากนักปกครอง…สู่เกษตรกร
ในปี พ.ศ. 2527 คุณสุวัฒน์ ได้เรียนจบรัฐศาสตร์ สาขาบริหารรัฐกิจ จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง และได้ทำงานในบริษัทแห่งหนึ่งแต่ก็พบว่าไม่เหมาะสมกันตัวเอง ประกอบกับในครอบครัวมีพี่น้องทั้งหมด 4 คน แต่ไม่มีใครที่จะสืบทอดเจตนารมณ์ของบิดาในการทำสวน ดังนั้นภาระหน้าที่ในการดูแลสวนจึงเริ่มตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา…
ปัจจุบันคุณสุวัฒน์ อายุ 44 ปี มีครอบครัวที่แสนจะอบอุ่น มีภรรยาและลูกอีก 2 คน ช่วยกันทำงานสานต่อเจตนารมณ์ของบิดาและดูแลกิจการสวนเรื่อยมา นอกจากนั้นคุณสุวัฒน์ยังเป็นรองนายกอบต.พลงตาเอี่ยมและเป็นประธานกลุ่มผลิตทุเรียนเพื่อการส่งออกของตำบลพลงตาเอี่ยม ในปัจจุบันสวนกำนันพงษ์มีพื้นที่ 50 ไร่ ปลูกผลไม้นานาชนิด เช่น ทุเรียน ทั้งพันธุ์หมอนทองและพันธุ์ชะนี เงาะ มังคุด ลองกอง เป็นต้น นอกจากนั้นก็จะเป็นไม้ที่หายากที่ปลูกแซมในสวน เช่น มะขวิด ฝาง เป็นต้น ในการปลูกไม้ผลจะมีการแบ่งพื้นที่ออกเป็นส่วน แยกออกจากกันตามไม้ผลแต่ละชนิด แต่ก็มีบางส่วนที่ปลูกผสมผสานกัน เช่น ปลูกมังคุดแทรกในระหว่างต้นทุเรียนเพื่ออาศัยร่มเงาจากต้นทุเรียนเพราะมังคุดชอบแสงแดดรำไรและช่วยทำให้มังคุดมีผิวมันสวยงามด้วย สวนกำนันพงษ์แห่งนี้มีทุเรียนจำนวน 500 ต้นเป็นสายพันธุ์หมอนทองประมาณ 300 ต้น สายพันธุ์ชะนี 200 ต้น มังคุดประมาณ 300 ต้น ลองกอง 300 ต้นและมีเงาะหลงเหลืออยู่บ้างประมาณ 10 ต้น แต่เป็นต้นเงาะที่มีอายุถึง 40 ปี ซึ่งยังให้ผลผลิตที่ดีและมีคุณภาพ

มั่นใจ….ระบบ GAP
คุณสุวัฒน์ได้ให้ความสำคัญในระบบการจัดการสวนเป็นอย่างมาก โดยนำระบบการทำการเกษตรที่ดีมีคุณภาพ (Good Agricultural Practice: GAP) เข้ามาใช้ในการทำสวน ซึ่งระบบ GAP นี้เองจะช่วยให้ผลผลิตมีคุณภาพมากขึ้น และปลอดภัยต่อผู้บริโภครวมทั้งตัวเกษตรกรเอง เพราะระบบ GAP มีการควบคุมการใช้สารเคมีให้อยู่ในระดับที่ปลอดภัยต่อผู้บริโภค อีกทั้งสวนของคุณสุวัฒน์เองก็ไม่ได้ใช้สารเคมีแต่อย่างใดเพราะฉะนั้นผู้บริโภคหรือนักท่องเที่ยวสบายใจได้ว่าปลอดภัยหายห่วง!!! คุณสุวัฒน์ได้กล่าวไว้ว่า…
“ผมเอาต้นไม้เป็นตัวเรา เป็นบรรทัดฐาน คือต้นไม้สมมติว่าปีหนึ่งให้ผลผลิต 100 ลูก มันก็เหมือนคนทำงานหนัก ถ้าเราไม่ดูแลบำรุงให้เค้าร่างกายแข็งแรง มันก็เหมือนคนไม่แข็งแรงเดี๋ยวโรคก็เข้าแทรกแซงเบียดเบียน แล้วต้นไม้ก็เหมือนกัน เจ็บป่วยผมก็รีบรักษา คือทำให้เค้าแข็งแรงถึงที่สุด คือการจัดการอย่างดีที่สุด”

จัดการผลผลิต…แก้วิกฤต…คิดนอกกรอบ
เรื่องการจัดการด้านผลผลิต ในปีที่ผ่านมาสามารถเก็บมังคุดได้ 2 – 3 ตัน ซึ่งเป็นมังคุดคละขนาดเพราะมีการปลูกเพิ่มเติมตลอดแต่บางส่วนก็ทำได้ขนาดสำหรับส่งออกและในแต่ละปีทุเรียนสวนของคุณสุวัฒน์จะให้ผลผลิตสูงถึง 50 – 60 ตัน ถึงเวลาจะมีพ่อค้าแม่ค้าในพื้นที่และพ่อค้าแม่ค้าจากกรุงเทพฯ เข้ามารับซื้อถึงสวน โดยคุณสุวัฒน์จะตรวจสอบราคากับตลาดและ    ตกลงราคาผลไม้กับพ่อค้าแม่ค้าก่อนตัดเพื่อป้องกันการเสียหายและป้องกันการตัดทุเรียนอ่อน ส่วนทุเรียนที่เหลือจะนำใส่ท้ายรถกระบะขับไปขายเองไม่ว่าจะเป็นตลาดริมทาง ตลาดใน      ตัวจังหวัดระยองเองหรือแม้กระทั่งตลาดไทซึ่งเป็นจุดรวมสินค้าทางด้านเกษตร แต่ก็ประสบปัญหาเรื่องถูกกดราคาและปัญหาต้นทุนในการขนส่งที่สูงขึ้นไม่ว่าจะเป็นค่าน้ำมัน ค่าบริการค่าใช้จ่ายส่วนตัวทำให้ได้กำไรน้อยลง  จึงกลับมาคิดทบทวนว่าทำไม? เราไม่สร้างตลาดขายทุเรียนเอง โดยเน้นที่คุณภาพของผลไม้เป็นหลัก หลังจากนั้นในช่วงปี พ.ศ.2540 เกิดภาวะเศรษฐกิจถดถอยอย่างหนัก สินค้าเกษตรซบเซา ราคาทุเรียนตกต่ำเป็นประวัติการณ์ขายไม่ได้ราคา คุณสุวัฒน์จึงปรึกษากับนายอำเภอวังจันทร์เพื่อหาแนวทางการแก้ไขช่วยเหลือเกษตรกร โดยจัดสร้างตลาดถนนผลไม้ขึ้นที่อำเภอวังจันทร์ ซึ่งเป็นตลาดที่เปิดให้เกษตรกรชาวสวนได้ นำผลไม้มาจำหน่ายโดยตรง โดยเน้นว่าต้องเป็นเกษตรกรเจ้าของสวนเอง เพื่อให้ได้ผลไม้ที่มีคุณภาพไม่หลอกลวงผู้บริโภค ซึ่งก็ได้เสียงตอบรับเป็นอย่างดีและจัดขึ้นในช่วงเดือนพฤษภาคมเป็นประจำทุกปี ซึ่งภายในงานจัดให้มีกิจกรรมต่าง ๆ มากมาย ต่อมาในปีพ.ศ.2544 ได้เริ่มจัดกิจกรรมชมสวนขึ้น โดยให้นักท่องเที่ยว นั่งรถไฟชมสวน (ความจริงแล้วคือรถแทรกเตอร์  พ่วงท้าย ตกแต่งให้ได้อารมณ์และบรรยากาศรถไฟนั่นเอง) ซึ่งต่อมากลายเป็นเอกลักษณ์ของการท่องเที่ยวเชิงเกษตรสวนกำนันพงษ์แห่งนี้

ท่องเที่ยวเชิงเกษตร…เรื่องยาก แต่ไม่ยากที่จะทำ
หากพูดถึงการท่องเที่ยวเชิงเกษตร สวนกำนันพงษ์ เป็นอีกสวนหนึ่งที่เป็นที่รู้จักและได้รับความนิยมในการท่องเที่ยวมากอีกสวนหนึ่ง เพราะสวนกำนันพงษ์แห่งนี้ถือว่าเป็นสวนที่มีขนาดใหญ่มีเนื้อที่กว่า 50 ไร่และมีการบริหารจัดการที่ดี ผลไม้มีรสชาติเป็นเอกลักษณ์ สวนกำนันพงษ์เปิดสวนต้อนรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการสัมผัสชีวิตเกษตรกรชาวสวน มาตั้งแต่ปี พ.ศ.2546 โดยได้รับการส่งเสริมจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) และการไปศึกษา อบรม ดูงานจากสถานที่ต่าง ๆ ของคุณสุวัฒน์เอง จึงทำให้มีความเข้าใจรูปแบบการท่องเที่ยวเชิงเกษตรและมีความมั่นใจในการต้อนรับนักท่องเที่ยวที่มาชมสวนเพิ่มมากขึ้นจากเมื่อก่อน…
“ผมก็เคยไปอบรมที่ ททท. คือเมื่อก่อนก็จะแอนตี้เรื่องท่องเที่ยวนะ เพราะมีความรู้สึกว่านักท่องเที่ยวบางกลุ่มที่เข้ามาเที่ยวในสวน แทนที่จะทำให้เราได้อะไรดี คือก่อนที่เราจะได้รับความรู้เรามีความรู้สึกว่า นักท่องเที่ยวเค้าเข้ามาแล้วไม่ค่อยฟังเรา เค้าเข้ามาเหมือนกับว่าจะลุยอย่างเดียว ทุกวันนี้เค้าดีขึ้น เค้าเปลี่ยนเยอะ”

เปิดประตู…สู่สวน
การเดินทางเข้าสู่สวนกำนันพงษ์ มี 2 วิธีด้วยกันคือขับรถไปเองถนนหนทางก็สะดวกสบายรับรองว่าไม่หลงเพราะมีป้ายบอกตลอดเส้นทาง หรือจะเปลี่ยนบรรยากาศนั่งรถไฟขบวนยาวที่แล่นผ่านสวนยางที่เรียงรายอยู่สองข้างทางสร้างความร่มรื่นผ่อนคลายให้กับนักท่องเที่ยว ประกอบกับเสียงบรรยายจากไกด์นำเที่ยวตัวน้อย ๆ ที่ให้ความรู้ อธิบาย ชี้แจงรายละเอียดต่าง ๆ ให้กับนักท่องเที่ยวตลอดเส้นทางด้วยหน้าตาที่ยิ้มแย้มแจ่มใส เพื่อสร้างความคุ้นเคยและความเข้าใจให้กับนักท่องเที่ยวก่อนที่จะเข้าไปถึงสวน
“เพราะผมเน้นว่าเข้าเที่ยวสวนผม ผมบอก ผมจะหยุดนักท่องเที่ยวก่อนเลย คุยกับเค้าก่อนเลยนะบนรถไฟ จะมีมัคคุเทศก์นักเรียนมัธยมเข้ามาแจมด้วย คือเราฝึกเค้า หัดเด็กที่เป็นลูกชาวสวน เค้ามีความรู้เรื่องผลไม้ทุกอย่าง พอรถก่อนจะถึงสวนไหนที่ลงก็แล้วแต่ บอกนักท่องเที่ยวขอความร่วมมือว่า ผลไม้ทุกอย่างเก็บทานได้ แต่พอสมควรนะ”

ไกด์นำเที่ยวตัวน้อย ๆ หรือ ยุวมัคคุเทศก์ นี้เองเป็นอีกแนวความคิดของคุณสุวัฒน์ที่ต้องการให้เยาวชนเข้ามามีส่วนร่วม ปลูกฝังแนวคิดด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เกิดความรัก ความภาคภูมิใจในอาชีพเกษตรกรชาวสวน 
เมื่อลงจากรถไฟท่านจะพบกับความร่มรื่นสวยงามของแมกไม้นานาชนิดและพบกับ   เรือนไม้รับรองขนาดใหญ่สวยงามที่ภายในได้จัดเตรียมผลไม้สด ๆ หลากหลายชนิด อาทิ ทุเรียน เงาะ มังคุด ลองกอง สละและผลไม้ท้องถิ่นตามฤดูกาล นอกจากนั้นยังมีสินค้าแปรรูปไม่ว่าจะเป็น ทุเรียนทอด ทุเรียนกวน ที่รูปร่างลักษณะโดดเด่นไม่เหมือนใครอัดเป็นชิ้นพอดีคำ จัดเตรียมไว้สำหรับนักท่องเที่ยวได้ลิ้มลองรสชาติอย่างจุใจ แล้วก็อดไม่ได้ที่จะซื้อกลับไปรับประทานหรือซื้อติดไม้ติดมือเป็นของฝากได้เป็นอย่างดี ซึ่งราคานั้นก็คุ้มค่ากับคุณภาพ

อิ่มกาย สบายใจ ได้ประสบการณ์
เมื่อกินผลไม้สด ๆ ที่สวนกำนันพงษ์จัดไว้ต้อนรับแล้ว หนังท้องตึง หนังตาก็เริ่มหย่อน นอนเอกเขนกรับสายลมเบา ๆ ก็แสนจะผ่อนคลาย แต่ถ้าจะให้ครบสูตรท่องเที่ยวสวนกำนันพงษ์ ก็จะต้องเดินชมสวนผลไม้นานาชนิด ไม่ว่าจะเป็นเงาะที่ผลสุกแดงเต็มต้น หรือจะเป็นลองกองที่ออกผลดกเหลืองไปทั้งกิ่ง เหมาะที่จะถ่ายภาพเป็นที่ระลึก หรือจะลองเก็บผลไม้สด ๆ จากต้นก็ได้ นอกจากนี้ตลอดเส้นทางเดินชมสวนจะมีมัคคุเทศก์ค่อยบรรยาย แนะนำความรู้ เทคนิค วิธีในการทำสวน เรียกได้ว่า อิ่มท้อง อิ่มตา อิ่มใจ แล้วยังอิ่มสมองเพราะได้ความรู้เพิ่มเติมอีกด้วย
 การท่องเที่ยวเชิงเกษตร นับเป็นการท่องเที่ยวรูปแบบใหม่ที่กำลังเป็นที่นิยมและเป็นอีกทางเลือกหนึ่งให้กับนักท่องเที่ยวที่เบื่อหน่ายการท่องเที่ยวแบบเดิม ๆ สร้างรูปแบบการท่องเที่ยวที่แปลกใหม่ สัมผัสความเป็นธรรมชาติ และวิถีชีวิตของชาวบ้าน ซึ่งสวนกำนันพงษ์แห่งนี้มีสวนผลไม้ที่กว้างใหญ่ มีผลไม้หลากหลายชนิด มีบรรยากาศที่สดชื่นสวยงามและพร้อมให้บริการนักท่องเที่ยวอย่างสุดแสนประทับใจ…..

“ผลไม้รสดี ราคาเป็นกันเอง ต้องมาที่ สวนกำนันพงษ์”

ซึ่งคุณอำนาจได้กล่าวถึงจุดเริ่มต้นของการเปิดสวนว่า…
 “มีเจ้าหน้าที่เกษตรมาแนะนำให้ทำท่องเที่ยวเชิงเกษตร จะได้ไม่ต้องขายให้พ่อค้าคนกลาง ก็ลองทำดู คิดแล้วก็ดีทำตรงนี้เราก็ไม่ต้องขนย้ายไปข้างนอก ขายให้นักท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวเค้าก็พอใจ บางทีถูกหรือแพงกว่าบาทสองบาท นักท่องเที่ยวเค้าก็เต็มใจให้เรา”
 ปี พ.ศ. 2546 เป็นปีแรกของการเปิดสวนเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร โดยเปิดช่วงเดือนพฤษภาคม – มิถุนายน ซึ่งมีนักท่องเที่ยวเข้ามาประมาณ 400 คน โดยคุณอำนาจได้จัดบุฟเฟ่ต์ผลไม้ในราคา 50 บาท/คน และนำเที่ยวชมพืชพันธุ์ ผลไม้ในสวนพร้อม ๆ กับการให้ความรู้แก่นักท่องเที่ยวไปด้วย แต่เนื่องจากเป็นการเปิดสวนปีแรก จึงขาดความพร้อมหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านสถานที่ ขาดป้ายบอกทางตามจุดสำคัญ ทำให้นักท่องเที่ยวหาทางเข้ามาลำบาก อีกทั้งบุคลากรที่ยังขาดความรู้ด้านการต้อนรับ การบริการ และที่สำคัญคือยังขาดการโฆษณาประชาสัมพันธ์…

เรียนรู้ปัญหา….นำมาปรับใช้
 หลังจากลองผิดลองถูกจากการเปิดสวนเป็นท่องเที่ยวเชิงเกษตรในปีแรก ทำให้พบปัญหาหลายด้าน คุณอำนาจจึงเรียนรู้ และนำมาปรับใช้ในการเปิดสวนปีที่สอง (ปี 2547) โดยกิจกรรมหลัก ๆ ภายในสวนนั้นยังมีการนำชมสวนพร้อมกับให้ความรู้ และจัดบุฟเฟต์ผลไม้โดยคิดราคา   60 บาท/คน แต่ได้มีการปรับปรุงด้านอื่น ๆ คือ เปลี่ยนหลังคาที่พักรับประทานบุฟเฟต์ผลไม้จากหลังคามุงจากมาเป็นกระเบื้องและเทพื้นปูนเพื่อป้องกันการเฉอะแฉะเวลาฝนตก ในสวนผลไม้ได้เตรียมการตัดหญ้าตามเส้นทางเดินสวนเพื่อให้นักท่องเที่ยวเดินได้สะดวกและปลอดภัย แต่ไม่ได้กั้นเชือกตามเส้นทางเดิน เนื่องจากคุณอำนาจได้มีการทำความเข้าใจกับนักท่องเที่ยวก่อนเข้าชมสวนว่าควรปฏิบัติตัวอย่างไร ส่วนด้านแรงงานนั้น หากนอกฤดูกาลท่องเที่ยวสวนปาหนันจะไม่ได้จ้างแรงงานประจำ แต่ถ้าเป็นช่วงฤดูเปิดสวนท่องเที่ยวจะจ้างแรงงาน 3 คน สำหรับเก็บผลไม้ ประชาสัมพันธ์ 1 คน และหลาน ๆ 2 คน พานักท่องเที่ยวเดินชมสวน 
นอกจากนี้ยังได้มีการจัดทำสมุดเยี่ยมเพื่อให้นักท่องเที่ยวได้ติชมรวมทั้งให้คำแนะนำแก่เจ้าของสวน   และ….สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้ในการที่จะทำสวนให้เป็นที่รู้จักแก่นักท่องเที่ยว ก็คือ การประชาสัมพันธ์ ซึ่งในปีที่สองนี้คุณอำนาจได้ทำการประชาสัมพันธ์มากขึ้น มีการจัดทำป้ายโฆษณาสวน ป้ายบอกทางตามจุดต่าง ๆ ที่สำคัญ โบรชัวร์ รวมทั้งได้รับการช่วยเหลือด้านประชาสัมพันธ์จาก องค์การบริหารส่วนตำบลตะพง (อบต.) และ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.)
 จากการทำประชาสัมพันธ์ในหลายด้าน ทำให้ในปีที่สองนี้มีนักท่องเที่ยวเข้ามาเที่ยวชมสวนมากกว่าปีแรก โดยมีนักท่องเที่ยวเข้ามาประมาณ 1,500 คน นอกจากนี้คุณอำนาจได้เข้าการอบรมเพื่อเพิ่มศักยภาพของตนเองในการทำสวนท่องเที่ยว โดยเข้ารับการอบรมเจ้าบ้านที่ดีของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย การอบรมภาษาอังกฤษ การต้อนรับและการบริการนักท่องเที่ยว ที่จัดขึ้นโดยมหาวิทยาลัยบูรพา ซึ่งการเรียนรู้ปัญหา นำมาปรับใช้ และการแสวงหาความรู้ใหม่ ล้วนเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้สวนปาหนันได้รับความประทับใจ และเป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้น ทำให้ในการเปิดสวนท่องเที่ยวปีที่สาม (พ.ศ. 2548) มีนักท่องเที่ยวเข้ามาถึง 2,000 คน แต่คุณอำนาจก็ยังคงรักษาราคาบุฟเฟต์ผลไม้ให้เท่ากับปีที่สอง คือ     60 บาท/คน แต่เนื่องจากเป็นปีที่ประเทศไทยประสบกับภาวะน้ำมันขึ้นราคา ซึ่งได้เกิดผลกระทบไปทุกภาคส่วน รวมทั้งสวนท่องเที่ยวเชิงเกษตร จำนวนนักท่องเที่ยวลดลงเนื่องจากต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเดินทางเพิ่มขึ้น ทำให้ในปีที่สี่นี้มีนักท่องเที่ยวเข้ามา 1,000 กว่าคน และส่งผลต่อเนื่องในปีต่อมา (พ.ศ. 2550) สภาวะเศรษฐกิจที่ไม่แน่นอน ราคาน้ำมันที่ยังคงสูงขึ้น จึงมีนักท่องเที่ยวที่เข้ามาประมาณ 1,000 กว่าคน แต่         คุณอำนาจยังตั้งใจ และพร้อมที่จะก้าวต่อไป เพราะการทำสวนท่องเที่ยวเชิงเกษตรนอกจากจะเป็นการสร้างรายได้ให้แก่ครอบครัวแล้ว ยังเป็นการกระจายรายได้ให้กับชุมชนอีกด้วย โดยในปัจจุบันนี้ (2553) ได้ปรับราคาบุฟเฟต์ผลไม้ เป็น 99 บาท/คน

จุดเริ่ม…โฮมสเตย์สวนปาหนัน
 ในปี 2546 เป็นปีแรกที่เปิดท่องเที่ยวเชิงเกษตรสวนปาหนัน และเป็น   ปีเดียวที่โฮมสเตย์ได้เกิดขึ้นเช่นเดียวกัน ซึ่งคุณอำนาจได้กล่าวถึงจุดเริ่มต้นของการทำโฮมสเตย์ให้ฟังว่า  “ตอนแรกนั้นยังไม่ได้คิดจะเปิดเป็นโฮมสเตย์ จะทำเป็นบ้านรับรอง เผื่อเวลาที่มีลูกหลานมารวมกลุ่มกัน อย่างน้อยกลับมาก็มีที่พัก ก็บอก     พี่น้องทุกคนว่าเรามารวมกลุ่มกันลงทุนตามกำลังทรัพย์และกำลังแรงที่มี” 
เมื่อบ้านพักเสร็จเรียบร้อยแล้ว คุณอำนาจต้องการให้เป็นแหล่งรายได้เสริมแก่ครอบครัว ด้วย เลยคิดทำเป็นบ้านพักและติดป้ายว่า…โฮมสเตย์สวนปาหนัน…หลังจากนั้นจึงได้รับเชิญเข้าประชุมกับกระทรวงการท่องเที่ยว และได้รับคำแนะนำว่าในการจะเปิดโฮมสเตย์ควรจะมีการรวมกลุ่มกันเป็นการสร้างเครือข่าย คุณอำนาจได้กลับมาเสนอกับพี่น้องเรื่องการทำโฮมสเตย์
 “พอไปประชุมที่ท่าด่านกลับมา ลุงก็มาบอกพี่น้องว่า เราจะรวมกลุ่มกันทำโฮมสเตย์ไหม แขกไปใครมาพักเหมือนพี่น้อง แต่อย่างไปมองเป็นธุรกิจนะ เดี๋ยวจะคิดเสียดายขาดทุน ลุงคิดว่าถ้ารวมกลุ่มกันได้ สักวันจะมีกองทุนไว้ เผื่อลูกหลานเรามันไม่แน่นอน ลูกหลานคนไหนไม่มีทุน เราอาจจะให้ทุนเค้าไปเรียนก็ได้ ลุงคิดแบบนี้ บอกให้พี่น้องเข้าใจกัน”
คุณอำนาจ ได้รวมกลุ่มกับเพื่อนบ้านที่สนใจรวมทั้งหมด 8 หลัง ส่งให้คณะกรรมการมาประเมินงาน (มีการประเมิน 2 ปี / 1 ครั้ง) ซึ่งผ่านเกณฑ์การประเมินทั้งหมด 6 หลัง และเปิดเป็นโฮมสเตย์ในปลายปี 2546 โดยมีการแต่งตั้งประธานกลุ่ม (คุณอำนาจ อ่างศิลา) รองประธาน ที่ปรึกษา และคณะกรรมการกลุ่ม แต่เนื่องจากปีแรกยังขาดการประชาสัมพันธ์จึงยังไม่มีนักท่องเที่ยวเข้ามาพัก

บริหารจัดการ…โฮมสเตย์
 การเปิดโฮมสเตย์ปีแรก (พ.ศ. 2546) ยังไม่มีนักท่องเที่ยวมาเข้าพัก พอเข้าสู่ปีที่สอง (ปี 2547) ได้รับการสนับสนุนจากมหาวิทยาลับบูรพา โดยทางมหาวิทยาลัยให้การสนับสนุนทำ โบรชัวร์ และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยได้ช่วยทำประสัมพันธ์ให้ นอกจากนี้คุณอำนาจยังได้จัดทำโบรชัวร์เองเพื่อแจกนักท่องเที่ยว จะเห็นได้ว่าค่าใช้จ่ายหลัก ๆ ของการทำโฮมสเตย์เป็นเรื่องการประชาสัมพันธ์ ส่วนค่าใช้จ่ายอื่นก็จะเป็นค่าปัดกวาด ซักเครื่องนอน ซึ่งจะจ้างลูกหลานที่ว่างอยู่โดย ให้ค่าจ้างตามความเหมาะของงาน และคุณอำนาจยังได้ลงทุนสร้างห้องน้ำเพิ่ม เทพื้นคอนกรีตทางเข้าโฮมสเตย์ เพราะปีที่ผ่าน ๆ มา เวลาที่ฝนตก จะทำให้รถเข้าลำบาก
จากการทำประชาสัมพันธ์ จึงมีนักท่องเที่ยวเริ่มเข้ามาพัก และองค์การบริหารส่วนตำบลตะพงได้ให้การสนับสนุนจักรยาน 11 คัน คุณอำนาจจึงเริ่มคิดสร้างกิจกรรมให้กับนักท่องเที่ยว มีทั้งกีฬาเปตอง ปั่นจักรยานดูทัศนียภาพ ดูสวนเกษตร นอกจากนี้คุณอำนาจยังจัดโปรแกรมพาเที่ยวป่าไม้ชุมชน ไหว้พระที่เขาพระบาท และวัดยายดา เพื่อสร้างความเพลิดเพลินและให้นักท่องเที่ยวได้สัมผัสวิถีชีวิตของชุมชน ทำให้ในปี 2548 นั้นมีนักท่องเที่ยวมาพักประมาณ 500 คน และ ปี 2549 มีนักท่องเที่ยวเข้าพักประมาณ 600 คน โดยมีทั้งที่เป็นกลุ่มใหญ่ และกลุ่มย่อย
 โฮมสเตย์สวนปาหนัน และเครือข่าย สามารถรับนักท่องเที่ยวได้ไม่เกิน 50 คน ในราคา 350 บาทต่อคน/คืน มีอาหาร 2 มื้อ (มื้อเช้าและเย็น) เวลาที่มีนักท่องเที่ยวเข้ามาถ้าเป็นกลุ่มใหญ่ก็จะแบ่งเป็นกลุ่มไปพักตามบ้านเครือข่าย     ซึ่งทางกลุ่มจะหักค่าบริหารจัดการและประชาสัมพันธ์ 20 บาท/คน  โดยนักท่องเที่ยวจะมารวมตัวกันอีกครั้งที่สวนปาหนันในตอนเย็นเพื่อรับประทานอาหาร และมีกิจกรรมในตอนกลางคืน คือการเชิญเจ้าของบ้าน ผู้ใหญ่บ้าน และกรรมการหมู่บ้านมาแลกเปลี่ยนความคิดกัน

ห้าปีผ่านไป….ก้าวใหม่ที่จะเริ่ม
 ผ่านมาแล้ว…..ห้าปี กับการเรียนรู้ จนนำมาสู่การแบ่งปันประสบการณ์ทำสวนท่องเที่ยวเชิงเกษตร และโฮมสเตย์ ของคุณอำนาจ อ่างศิลา โดยคุณอำนาจกล่าวให้ฟังว่า
 “การเปิดสวนท่องเที่ยวเชิงเกษตรทำให้ขายผลิตจากในสวนโดยที่ไม่ต้องขนไปขาย คนชุมชนก็มีรายได้เพิ่มขึ้นจากการขายของให้กับนักเที่ยว ที่สำคัญคือได้ความรู้ใหม่ ๆ…”
นอกจากนี้ในอนาคตคุณอำนาจมีความคิดหลายอย่างในการพัฒนาสวนท่องเที่ยวและโฮมสเตย์ ให้เป็นที่น่าประทับใจ ทั้งการปรับปรุงภูมิทัศน์ของสวน สร้างสินค้าแปรรูปของตนเอง ในส่วนของโฮมสเตย์นั้น คุณอำนาจต้องการสร้างเครือข่ายให้สามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้มากขึ้น และต้องการที่จะสร้างคน    รุ่นใหม่ ๆ ที่มีใจรักอยากทำ และได้ฝากทิ้งท้ายสำหรับผู้ที่สนใจเปิดสวนเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร หรือต้องการทำโฮมสเตย์ว่า…

“ต้องถามตนเองก่อนว่ามีใจรักอยากทำไหม ถ้ามีใจรักอยากทำ ต้องตอบตนเองให้ได้ว่าอะไรเป็นจุดเด่นของสวน สร้างจุดเด่นเป็นของตนเองให้ได้…”

คงปฏิเสธไม่ได้นะครับว่าเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์กลายเป็นเครื่องมือหลักในการสนับสนุนการเรียนการสอนของยุคปัจจุบัน ทั้งในส่วนของผู้สอน ผู้เรียน รวมทั้งการบริหารจัดการของสถานศึกษา เราคงไม่พูดถึงในแง่ของ Hardware นะครับ เพราะรู้กันอยู่ว่าเครื่องคอมพิวเตอร์ทำอะไรได้บ้าง แต่เราจะพูดถึงในด้านของอินเทอร์เน็ต โดยเฉพาะในส่วนของอาจารย์ผู้สอน

ผมเชื่อว่าอาจารย์ส่วนใหญ่ใช้อินเทอร์เน็ตเพื่อการสืบค้นข้อมูลมาใช้ประกอบการบรรยายของตน โดยเฉพาะอาจารย์รุ่นใหม่ๆ ที่เติบโตมากับความเจริญก้าวหน้าของเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และเครือข่าย ซึ่งอาจจะเป็นเพราะความสะดวก รวดเร็ว และได้ข้อมูลที่มันสมัย แต่อินเทอร์เน็ตไม่ได้เป็นแค่แหล่งสืบค้นข้อมูลเพื่อใช้เตรียมสอนเท่านั้น เรายังสามารถนำมาใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการเรียนการสอนในลักษณะอื่นๆ ได้อีกมากมาย ยกตัวอย่างเช่น

• ให้ผู้เรียน Download คำอธิบายรายวิชา เอกสารการสอน PowerPoint และเอกสารอื่นๆ
• ใช้นำเสนอเนื้อหาของรายวิชาแทนการบรรยายในห้องเรียน
• จัดทำหรือรวบรวมเว็บไซต์ รวมทั้งฐานข้อมูลออนไลน์เพื่อเป็นแหล่งการเรียนรู้เสริมจากในห้องเรียน
• ใช้เพื่อการติดต่อสื่อสารระหว่างผู้สอนกับผู้เรียน และผู้เรียนกับผู้เรียน
• ส่งการบ้านหรือรายงานผ่านช่องทางต่างๆ เช่น E-mail
• จัดกิจกรรมการประชุม/อภิปรายผ่าน MSN, Webboard, Chat, Web conference
• ให้ผู้เรียนบันทึกความรู้หรือสรุปสิ่งที่ได้เรียนผ่าน Blog, Webboard
• ใช้ในการทดสอบหรือทำแบบฝึกหัด

ซึ่งในที่นี้ ผมขอสรุป แนวทางการนำอินเทอร์เน็ตมาใช้เป็นเครื่องมือสำหรับสนับสนุนการเรียนการสอน ออกเป็น 3 แนวทาง คือ

1. ใช้เป็นแหล่งสารสนเทศเพื่อการค้นคว้าข้อมูลสำหรับผู้สอนและผู้เรียน
2. ใช้เพื่อการติดต่อสื่อสาร และเป็นช่องทางนำเสนอเนื้อหารวมทั้งจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเสริมจากในห้องเรียน
3. ใช้สำหรับการเรียนการสอนแบบอิเล็กทรอนิกส์ หรือ อี-เลินนิ่ง (E-learning)

ทั้ง 3 แนวทางเป็นการแบ่งตามระดับของการใช้งานอินเทอร์เน็ตเพื่อสนับสนุนการเรียนการสอน โดยที่ 2 ข้อแรก เป็นแนวทางที่ผู้สอนแต่ละคนสามารถนำไปใช้กันได้เอง และมีการใช้โดยทั่วไปในประเทศไทย ส่วนแนวทางที่ 3 ยังถือว่ามีการนำไปใช้อย่างเป็นรูปธรรมอยู่น้อย เมื่อเทียบกับปริมาณหลักสูตรทั้งหมดในประเทศไทย เนื่องจากการจัดการเรียนการสอนแบบ E-learning อย่างเต็มรูปแบบนั้นต้องอาศัยทั้งบุคลากรและระบบรองรับที่มีประสิทธิภาพ รวมทั้งคุณลักษณะของผู้เรียนที่ต้องเอื้อต่อการเรียนรู้ในลักษณะนี้ ส่วนใหญ่จึงเป็นเพียงแค่การพัฒนาระบบ E-learning ขึ้นมาและใช้ในรูปแบบการเรียนแบบผสมผสาน (Blended Learning) กับการเรียนการสอนในห้องเรียนเท่านั้น

ในบันทึกตอนต่อๆ ไป ผมจะแนะนำตัวอย่างหรือวิธีการนำอินเทอร์เน็ตมาใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการเรียนการสอนตามแนวทางต่างๆ ที่กล่าวมาแล้ว เผื่อท่านอาจารย์หรือสมาชิกที่เข้ามาอ่านได้นำไปทดลองใช้กับวิชาที่ตนเองรับผิดชอบอยู่นะครับ

ภาพประกอบจาก http://kinan130196.wordpress.com/2009/04/

ก่อนจบตอนนี้ขอฝากไว้อีกนิดนะครับ…

หลายสิบปีที่แล้ว สมัยที่ ICT เข้ามาใหม่ๆ และก่อให้เกิดกระแสตื่นตัวในการนำมาใช้ในการเรียนการสอน จนถึงกับมีคนกล่าวว่า ICT จะเข้ามาแทนที่ครูในอนาคต แต่..จวบจนปัจจุบัน ก็ยังไม่มี ICT ตัวใดจะแทนที่ครูได้ อย่างไรก็ตามคำพูดอีกประโยคที่เริ่มเป็นจริงเป็นจังแล้ว และเราในฐานะครูคนหนึ่งที่ควรตะหนักไว้ นั่นก็คือ “แม้ ICT จะยังแทนที่ครูไม่ได้ แต่ครูที่ไม่ใช้ ICT จะถูกลดบทบาทโดยครูที่ใช้ ICT”

8.30 น. – 9.00 น. ออกเดินทางจากที่พักกลับเข้าสู่ถนนเพชรเกษม อาหารเช้าตามอัทธยาศัยครับ

10.00 น. แวะอุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า ณ หว้ากอ มีสถานที่น่าสนใจมากมายไม่ว่าจะเป็น พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำหว้ากอ อาคารดาราศาสตร์และอวกาศ  พระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สวนผีเสื้อ ผมเคยแต่เข้าไปในพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำหว้ากอ ส่วนที่อื่นๆ แค่ผ่านด้านนอกเลยไม่ทราบว่าเป็นอย่างไร แนะนำว่าแวะซักที่นึงซึ่งคนทั่วไปส่วนใหญ่จะแวะที่พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ ส่วนที่เหลือมักจะเป็นแนวของการทัศนศึกษาเสียมากกว่า ใช้วิธีนั่งรถม้าที่มีบริการด้านในแถวๆ ริมทะเลนั่งชมรอบๆ ดูก็ได้บรรยากาศดีเหมือนกันครับ

ในส่วนของพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ เมื่อก่อนเข้าฟรี เดี๋ยวนี้เสีย 20 บาท (ถ้าจำไม่ผิด) นับว่าถูกมาก ข้างในมีส่วนแสดงเกี่ยวกับสัตว์น้ำมากมาย มีอุโมงค์ปลาด้วยนะครับ และมีการสาธิตให้อาหารปลาในตู้ปลาใหญ่ด้วย ใครพาเด็กๆ ไปน่าจะชอบ อยู่ที่นี่ไม่น่าจะเกินสองชั่วโมงจากนั้นออกเดินทางต่อ แวะทานข้าวเที่ยงแถวกุยบุรี หรือปราณบุรีก็ได้ครับ

14.00 น. แวะเข้าชมพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ก่อนถึงชะอำ เป็นพระราชวังสร้างในสมัยร.6 ด้านในสวยงามมากครับ ร่มรื่น และมีประวัติศาสตร์ให้ได้เรียนรู้ แต่อาจเดินเหนี่อยหน่อยถ้าจะดูให้รอบ ค่าบริการรู้สึกจะ 30 บาท ตั้งอยู่ในค่ายพระราม 6 ด้านหน้ามีร้านอาหารหลายร้านใครที่ไม่ได้ทานข้าวเที่ยงที่อื่นรวบมาทานที่นี่ก่อนเข้าเยี่ยมชมก็ได้ครับ ตรงจุดซื้อตั๋วมีบริการจักรยานด้วยทั้งแบบเดี่ยว แบบคู่ และแบบทีม แต่ปั่นมาได้เฉพาะหน้าประตูเข้าวังนะครับ (ประมาณไม่เกิน 200 เมตร) เอาเข้าไปในวังไม่ได้ ส่วนใหญ่ที่ไม่รู้เช่ามาก็ต้องจอดไว้ข้างนอก หรือไม่ก็ปั่นเล่นไปป่าชายเลนแถวนั้น ไม่อนุญาตให้ผู้ที่ใส่กางเกงหรือกระโปงสั้นเหนือเข่าเข้า (แต่มีบริการผ้าซิ่นหรือกางเกงเล จำไม่ได้แล้ว) และถ้าเป็นกล้องถ่ายภาพขนาดใหญ่ต้องเอาไปลงทะเบียนก่อน เลนส์ยาวๆ นี่เค้าห้ามเลยครับ อีกอย่างที่สำคัญคือเข้าไปแล้วห้ามส่งเสียงดัง ห้ามกระโดด ห้ามนั่งโดยปลายเท้าชี้ออกมา ห้ามถ่ายรูปบางจุด และอีกหลายข้อห้ามซึ่งก็ถูกต้องแล้วเพราะเป็นเขตพระราชฐาน อ้อ..ถ้าไปเป็นหมู่คณะ ต้องทำหนังสือขออนุญาตไปล่วงหน้านะครับ ผมเคยพานักศึกษากลุ่มใหญ่เข้าไปเจอเจ้าหน้าที่เดินมาต่อว่าด้วย แต่ก็ยอมให้เที่ยวชมได้ (เหตุที่ต้องขอ เพราะเค้าต้องการดูวัตถุประสงค์ และจะได้มีการบรรยายให้ทราบทั้งความรู้และกฏระเบียบก่อนเข้าไป) ส่วนที่ไปเป็นคู่เป็นครอบครัวไม่่เป็นไรครับ (คำแนะนำถ้าไปเป็นกลุ่มใหญ่โดยไม่ขออนุญาตล่วงหน้า ให้กระจายกันเข้าไปนะครับ อย่าเข้าไปพร้อมกัน และถ้าเค้ามาถามก็บอกว่าไม่รู้จักกัน 555) ที่นี่ก็อยู่เดินเล่นสบาบๆ ซักชั่วโมงสองชั่วโมงก็ได้ครับ

16.30 น. แวะทานอาหารทะเลที่ชะอำ (สำหรับท่านที่ยังไม่เต็มที่กับอาหารทะเลที่บ้านกรูด) แนะนำให้ขับรถเข้าไปจนสุดเลียบหาดชะอำไปถึงทางเข้าวัดเนรัญชราราม จะเจอร้านอาหารทะเลมากมาย เพราะแถวนั้นเป็นบริเวณสะพานปลา อาหารทะเลจะถูกกว่าแถวๆ ด้านนอกหรือแถวหาดชะอำที่คนไปเล่นน้ำ

ถ้าถามว่าร้านไหนก็คงแนะนำ “ร้านเยาว์ซีฟู้ด” เพราะไปที่ไรก็ร้านนี้เลยไม่รู้ว่าร้านอื่นเป็นไง (นี่ถ้าเค้ารู้ว่าโฆษณาให้เค้าจะมีส่วนลดให้เรามั้ยเน้อ แต่ร้านนี้ก็มีคนพูดถึงเยอะ ส่วนร้านอื่นลองดูว่าร้านไหนคนเยอะก็เอาร้านนั้นแหละครับ รอไม่นานมากแต่รสชาติเยี่ยม) เราไปยืนชี้เอาเลยว่าจะเอาอะไร ไม่ว่าจะปู ปลาหมึก หอย หรือหากไม่มีเดี๋ยวเค้าก็ไปหาร้านข้างๆ ให้

18.00 น. วิ่งยาวกลับกรุงเทพฯ ระหว่างทางแวะซื้อของฝากแถวเพชรบุรี ถึงกรุงเทพฯ ไม่น่าจะเกิน 3 ทุ่ม (ดึกเกินไปมั้ยเนี่ย)

ก็หวังเป็นอย่างยิ่งว่าคงเป็นข้อมูลให้หลายๆ ท่านนำไปใช้ประโยชน์ได้บ้างนะครับกับช่วงปิดเทอมนี้ จริงๆ ยังมีสถานที่ที่น่าสนใจระหว่างเส้นทางให้ท่านได้แวะเข้าไปเยี่ยมเยียน เช่น อุทยานเขาสามร้อยยอด ถ้ำพระยานคร วัดตาลเจ็ดยอด หาดวนกร น้ำตกห้วยยาง หาดหัวหิน ตลาด(โต้รุ่ง)หัวหิน โครงการชั่งหัวมัน เขาวัง พระราชวังบ้านปืน เป็นต้น แต่ในที่นี้คงนำเสนอได้ไม่หมด ส่วนข้อมูลรายละเอียดต่างๆ ที่เสนอไปหากตกหล่นประการใด ท่านที่รู้ช่วยเพิ่มเติมด้วยนะครับ แล้วพบกันในบันทึกครั้งต่อไปครับ…

ปล. ขอบคุณเจ้าของภาพจากอินเทอร์เน็ตทุกภาพ บางภาพไม่มีชื่อเจ้าของภาพต้องขอโทษด้วยครับ

ช่วงเช้า แนะนำให้ไปนั่งเรือดำน้ำ (สน็อกเกิลผิวน้ำ) ที่เกาะทะลุ (ท่านควรถามและติดต่อรีสอร์ตล่วงหน้าในวันแรกที่มาถึงว่ามีบริการหรือไม่ ส่วนค่าใช้จ่ายไม่ทราบว่าปัจจุบันเท่าไหร่ แต่ตอนผมไปไม่กี่ร้อยบาท) สมัยผมไปต้องขับรถประมาณ 20 นาทีไปขึ้นเรือที่หาดแม่รำพึง เนื่องจากให้ทางรีสอร์ตจองเรือไว้ให้ที่นั่น (เจ้าอื่นไม่ทราบว่าเหมือนกันหรือไม่) วันที่ผมไปปรากฏไม่มีลูกค้าคนอื่นเลย มีแต่ผมกับเพื่อนรวม 3 คน เรือก็ออกไปให้นะครับ ทั้งลำมี 4 คน (รวมคนขับเรือ) น้ำทะเลใส ประการังแม้จะไม่เท่าฝั่งอันดามันแต่ก็ถือว่าสวยใช้ได้ทีเดียว รู้สึกจะเป็นแหล่งปะการังน้ำตื้นที่สวยที่สุดของประจวบฯ แต่เสียดายคราวนั้นไม่ได้ขึ้นไปบนเกาะเนื่องจากคนเรือบอกว่าเป็นเกาะส่วนบุคคล เลยได้แต่ขับวนเล่นน้ำไปรอบๆ เกาะ (เดี๋ยวนี้ให้ขึ้นรึยังก็ไม่รู้)

เวลาทั้งสิ้นก็น่าจะประมาณครึ่งวัน ถ้าไม่เอาอาหารเที่ยงไปทานบนเรือ ก็ค่อยกลับมาทานแถวหาดแม่รำพึง หรือขับรถออกไปทานที่อ่าวบอทองหลางซึ่ง เป็นอ่าวเล็กๆ ที่อยู่ใกล้ (ประมาณ 3-4 กิโลจากหาดแม่รำพึง) ผมเคยไปที่อ่าวแห่งนี้เมื่อประมาณปี 37-38 ซึ่งเป็นครั้งแรกที่ผมไปบางสะพาน (สมัยนั้นทำงานถ่ายสารคดีต้องเดินทางไปทั่วประเทศและหาสถานที่แปลกๆ ใหม่ๆ มานำเสนอ)

อ่าวบ่อทองหลาง

อ่าวบ่อทองหลางนับเป็นอ่าวที่ผมประทับใจมากเพราะมีขนาดเล็ก (เล็กมาก) สงบ สะอาด น้ำสีเขียวสวย มีเขาเล็กๆ และโขดหินอยู่ระหว่างแหลม 2 ข้าง จนผมเคยยกให้เป็นอ่าวที่สวยที่สุดในประเทศเลยทีเดียว (ในตอนนั้น) และคิดถึงขนาดจะมาซื้อที่แถวนั้นสร้างบ้านส่วนตัว (แต่ไม่มีปัญญา) พอไปอีกครั้งเมื่อปี 47 กลับปรากฏว่า พลุกพล่านไปด้วยลูกเรือประมง เพราะมีท่าเรือเกิดขึ้นแถวนั้น (ผมคิดว่าเมื่อก่อนไม่มีนะ ถ้าข้อมูลผิดพลาดขออภัยด้วย) น้ำและหาดที่เคยสวยก็ดูสกปรกกว่าเดิม ร้านค้ามาตั้งมากขึ้น แต่ก็ยังเหมาะแก่การมานั่งพักผ่อน ถ่ายรูป ทานอาหารบนหาดทรายได้ ซึ่งหากท่านใดได้มีโอกาสผ่านไปลองแวะดูซักนิดนะครับ และหากเป็นไปได้อยากให้ผู้ที่รับผิดชอบช่วยพัฒนาให้ดีขึ้นกว่านี้

บรรยากาศรอบๆ อ่าวบ่อทองหลาง

หากเหนี่อยแล้วไม่อยากไปไหนต่อ ระหว่างขับรถกลับมาที่พักในหาดบ้านกรูดก็สามารถแวะลงไปถ่ายรูปริมหาดได้ทุกที่ เพราะเป็นชายหาดที่ยาวมาก ตอนผมไปผมใช้ช่วงเวลานี้แวะเข้าทุกรีสอร์ตในโซนไฮโซเลย เพื่อขอโบว์ชัวร์และสอบถามราคาแล้วบอกว่าขอเดินดูรอบๆ แต่จริงๆ แล้วหาข้ออ้างเพื่อเดินถ่ายรูปได้โดยเปิดเผยมากกว่า

เย็นๆ เดินเล่นริมหาด เบื่อๆ ก็หาร้านคาราโอเกะแถวนั้นร้องเพลงก็ได้ครับ หรือหาร้านนั่งฟังเพลงเดี๋ยวนี้ก็น่าจะมีเยอะขึ้น (เมื่อก่อนต้องขับรถไปถึงหาดแม่รำพึง กว่าจะมีร้านฟังเพลง)

วันที่ 2 นี้อาจมีสถานที่น้อยหน่อยนะครับ เพราะเน้นเรื่องของธรรมชาติและอยู่กับหาดแถวรีสอร์ตให้คุ้มหน่อย เดี๋ยววันที่ 3 จะมาต่อ คราวนี้ยังมีอีกหลายที่ที่น่าไป..

หากอยากไปเที่ยวแบบสบายๆ ไม่รีบร้อนอะไร ควรมีเวลาซัก 3 วัน ซึ่งเราสามารถแวะเที่ยวตามรายทางทั้งขาไปและขากลับได้ โดยเป้าหมายของเราคือหาดบ้านกรูด อ.บางสะพาน ซึ่งผมขอแนะนำในลักษณะเป็นโปรแกรมทัวร์เลยดีกว่า เอาเป็นแบบ 3 วัน 2 คืน (ภาพประกอบขอใช้ภาพจากเน็ตนะครับ หาง่ายกว่าภาพตัวเอง และที่สำคัญ..สวยกว่า)

โปรแกรมวันที่ 1 ออกเดินทางซัก 6.30-7.00 น. โดยมีโปรแกรมช่วงเช้าคือ

8.00 น.-9.30 น. แวะไหว้พระหลวงพ่อวัดบ้านแหลมหรือวัดเพชรสมุทรวรวิหาร จากนั้นเดินตลาดและทานข้าวเช้าที่ตลาดแม่กลอง หรือตลาดร่มหุบ จ.สมุทรสงคราม สัมผัสวิถีพ่อค้าแม่ค้าแม่กลองที่ตั้งร้านค้าริมทางรถไฟ (เรียกว่าติดทางรถไฟเลยดีกว่า) พอรถไฟมาท่านจะเห็นการเก็บร่มและแผงสินค้าอย่างรวดเร็วในเวลาไม่กี่วินาที ที่นี่ถูกให้เป็น unseen แห่งหนึ่งของประเทศไทยเลยนะครับ ร้านอาหารมีมากมาย แนะนำให้เดินตลาดก่อนนะครับแล้วค่อยเลือกร้านทานข้าว โดยช่วงเวลาที่รถไฟเข้า-ออกสถานี คือ เข้า :8.30 น. 11.10 น.15.30 น. ออก : 6.20 น.,9.00 น. ,11.30 น.,15.30 น.

หากทำเวลาได้ดีอาจแวะที่วัดถ้ำเขาหลวง จ.เพชรบุรี (ซัก 30 นาที) ได้อีกที่นะครับ ในถ้ำสวยดี เคยเป็นฉากในเรื่องสมเด็จพระนเรศวรด้วยหากใครจำได้ แต่น่าจะเหมาะกับพวกชอบถ่ายรูปนะ ใครไม่เน้นถ่ายรูปก็ผ่านได้ครับ

11.30 น. – 13.30 น. แวะเที่ยวและทานข้าวเที่ยวที่ อ.หัวหิน จ.ประจวบฯ จะเที่ยวและทานแถวชายหาดหัวหิน หรือเดี๋ยวนี้นิยมไปแวะที่เพลินวาน ซึ่งสามารถเดินเที่ยว ถ่ายรูป ซื้อของและทานอาหารก็ได้ แต่แนะนำว่าถ้าคิดว่าของด้านในค่อนข้างแพง ร้านอาหารด้านนอกก็เป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ

– หรือใครไม่อยากแวะหัวหิน ก็แนะนำว่าอาจจะลองไปแวะวัดห้วยมงคล ไหว้หลวงปู่ทวดองค์ใหญ่ แล้วเข้าไปทานอาหารในโรงทาน ของวัด ซึ่งเป็นอาหารรสชาติทางใต้แท้ๆ ไปวัดเสาร์อาทิตย์ของเยอะหน่อย ไปวันธรรมดาอาจจะน้อย และถ้าไปหลังบ่ายอาจจะหมด (ผมเคยพานักศึกษาแวะเข้าไปตอนบ่าย เหลือแค่ข้าวสวยกับน้ำแกง 555) –

16.00 น. เข้าที่พัก ณ หาดบ้านกรูด อ.บางสะพาน

Zone A (โซนไฮโซ) Zone B (โซนชาวบ้าน) Zone C (โซนบ้านติดทะเล)

โดยทั่วไปหาดบ้านกรูดจะแบ่งเป็น 2 โซน คือ โซนไฮโซ กับ โซนชาวบ้าน แบ่งโดยการเลี้ยวซ้ายหรือเลี้ยวขวาเลียบไปกับชายทะเลหลังจากขับรถตรงไปเจอ 3 แยกสุดหาดแล้ว โซนเลี้ยวขวา (A) จะเป็นรีสอร์ตสวยๆ หรูๆ ซะเป็นส่วนใหญ่ ราคาตั้งแต่พันกว่าบาทขึ้นไป (พวกพันกว่าบ้านมักจะเป็นห้องเหมือนโรงแรม ถ้าอยากได้บ้านเดี่ยวแบบบังกะโลก็ต้อง 2-3 พันขึ้นไป) มีหาดด้านหน้าที่เป็นเหมือนหาดส่วนตัว แต่จริงๆ แล้วใครก็เข้าไปได้ อาจมีบางที่ที่พนักงานจะเข้ามาเตือนคนที่ผ่านไปผ่านมาแล้วแวะลงมาถ่ายรูปว่าขอให้เบาๆ เสียงหน่อยอย่ารบกวนแขก (แต่ส่วนใหญ่เป็นฝรั่ง) ส่วนโซนเลี้ยวซ้าย (ฺB) เป็นรีสอร์ตราคาไม่แพงนัก ปัจจุบันเปิดใหม่อีกหลายที่ ราคาก็ตั้งแต่หลักหลายร้อยขึ้นไป มีหาดด้านหน้าเหมือนกัน แต่คนจะพลุกพล่านกว่าโซนไฮโซหน่อยแต่ก็ไม่ใช่แบบพัทยาหรือบางแสน และมีข้อดีคือมีร้านอาหารหลายร้านนอกจากของรีสอร์ตเอง (ร้านอาหารที่คนชอบแนะนำเป็นอย่างยิ่งคือ หนูโภชนา อาหารอร่อย ไม่แพง แต่หากมาตอนที่แขกเยอะๆ อาจโมโหหิวได้ เพราะรอนานมาก) ในขณะที่โซนไฮโซไม่มีร้านอาหารที่ไม่ใช่ของรีสอร์ตเองเลย ยกเว้นแถวใกล้ๆ 3 แยก (เส้นแบ่งเขตแดนของสองโซน)

ขอแนะนำว่าผู้ที่มาเที่ยวหาดบ้านกรูดครั้งแรก หากไม่ใช่พวกกระเป๋าหนักมาก กรุณาจองที่พักฝั่งโซน B ก่อนในการมาครั้งแรก (ดูในเน็ตแล้วโทรจองก็ได้) แล้วหากสนใจอีกโซน ลองขับรถเลียบริมหาดไปแวะดูและสอบถามราคาเพื่อวางแผนในการพักครั้งต่อไป ไม่ควรรีบจองในเว็บ เพราะบางแห่งรูปในเว็บไซต์สวยมาก แต่ของจริงบางที่แย่กว่ารีสอร์ตโซนชาวบ้านอีก (ผมโดนมาแล้ว ขอไม่บอกนะว่าที่ไหน) แต่ส่วนใหญ่ก็ถือว่าสวยงามหรูหราน่าเข้าพักเป็นอย่างยิ่ง

จะบอกว่ารีสอร์ตทั้ง 2 โซนที่ว่านี้ที่พักกับหาดมีถนน 2 เลนคั่นกลาง แต่ไม่ไกลมาก เดินข้ามถนนมาก็เป็นหาดแล้ว แต่ถ้าท่านอยากได้รีสอร์ตที่ติดหาด ผมแนะนำให้ไปทางเหนือขึ้นไป ขับรถเลยเขาธงชัยขึ้นไปทางเหนือ รีสอร์ตแถวนั้น (โซน C) จะอยู่ติดหาดทรายเลย แต่จะไม่เยอะเท่า 2 โซนที่กล่าวมา และอยู่ห่างๆ กัน เช่น บ้านพักนานาชาติบ้านกรูด และอีก 2-3 ที่จำชื่อไม่ได้ ราคาก็ไม่แพงและไม่ถูกมากนัก ข้อดีคือ เงียบ ส่วนตัว บ้านติดทะเล ข้อเสีย คือ ห่างไกลผู้คน และมีคนบอกว่าพื้นทะเลบางช่วงจะลึกกว่าอีก 2 โซนทางใต้ แต่ตอนผมไปพักที่บ้านพักนานาชาติบ้านกรูด ก็เห็นเด็กๆ บอกว่าน้ำไม่ลึก ก็เลยไม่แน่ใจว่าอันที่อันตรายอยู่ช่วงไหน

16.30 น. หลังจากเก็บของเข้าที่พักแล้ว แนะนำให้ไปเที่ยว วัดทางสาย (พระพุทธกิติสิริชัย) ต.เขาธงชัย อยู่ห่างย่านที่พักไปไม่กี่นาที (แต่คงต้องขับรถไป) ขับรถขึ้นเขาไปบนวัดท่านจะเจอ “พระพุทธกิติสิริชัย” เป็นพระพุทธรูปปางสมาธิแบบศิลปะคันธาระ มีขนาดใหญ่ สูงเด่นเป็นสง่า หันพระพักตร์ออกสู่ทะเล เดินขึ้นไปอีกนิดจะเจอ “พระมหาธาตุเจดีย์ภักดีประกาศ” ที่ยิ่งใหญ่ สวยงาม เดินเล่น ไหว้พระ ถ่ายรูป ซักชั่วโมงแล้วค่อยลงมาทานอาหารเย็นแถวรีสอร์ต หรือใครอยากขับเลียบจากหาดบ้านกรูดออกไปก็ได้นะครับ มีอีกหลายร้านให้เลือก (ผมเคยขับรถเลยไปถึงตัว อ.บางสะพาน ระยะทางประมาณ 30 กิโล ไปเจองานประจำปีของวัดที่นั่นพอดี รู้สึกจะชื่อวัดเขาโบสถ์ เลยได้เที่ยวงานวัดแถมไปด้วย) แต่ต้องระวังนะครับ ถ้าขับรถไปไกลมาก จนเลยถนนเลียบหาดไปเข้าถนนในหมู่บ้าน ขากลับอาจจะหลงทางได้เพราะมืดมาก

20.00 น. เชิญปาร์ตี้ริมหาดหน้าที่พักได้เลยครับ หรือใครจะนั่งถึงเช้าก็ไม่ว่ากัน แต่เก็บแรงไว้วันรุ่งขึ้นด้วยนะครับ

ไว้เดี๋ยวจะมาเขียนโปรแกรมของวันที่ 2 ต่อให้นะครับ ตอนแรกกะจะเขียนทีเดียวจบ ไปๆ มาๆ กลายเป็นหนังยาวไปซะแล้ว

มุ่งมั่น ไม่หยุดนิ่ง!!
 ผลผลิตล้นตลาด ราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ เป็นปัญหาที่เกิดกับเกษตรกรอย่างสม่ำเสมอและเรื่อยมา เฉกเช่นเดียวกับการทำสวนของป้าชื่น หลังจากสมรสกับลุงมานัดในปี พ.ศ.2522 ทั้งสองยังคงยึดอาชีพการทำสวนผลไม้เช่นเดิม และได้เริ่มเพิ่มชนิดผลไม้ที่ปลูก คือ มะม่วง โดยขายทั้งผลและกิ่งพันธุ์ ทำให้คนในพื้นที่สนใจและหันมาปลูกมะม่วงตามกันมากขึ้น ผลผลิตออกสู่ตลาดเริ่มมากขึ้น ขณะเดียวกันราคาทุเรียนสดตกต่ำจากการเกิดพายุดีเปรสชั่นในปี พ.ศ. 2536 ทำให้ป้าชื่นและลุงมานัดต้องหาทางเพิ่มมูลค่าให้กับผลผลิตที่มีอยู่ โดยการนำทุเรียนในสวนมาแปรรูปเป็นทุเรียนทอดกรอบ และทำขายอย่างจริงจังจวบจนปัจจุบันถือเป็นสินค้าแปรรูปหลักและเด่นของสวนยายดา
ต่อมาในปี พ.ศ. 2540 ตะพาบน้ำเป็นที่ต้องการอย่างมากในตลาดประเทศไต้หวัน ป้าชื่นกับลุงมานัดจึงได้ลงทุนเลี้ยงตะพาบน้ำควบคู่ไปกับการทำทุเรียนทอดกรอบโดยได้ผลตอบแทนที่ดีมาก แต่ต้องยุติการเพาะเลี้ยงลง เมื่อตลาดตะพาบน้ำที่ประเทศไต้หวันได้ปิดการรับซื้อตะพาบน้ำจากประเทศไทย สำหรับ   ป้าชื่นและลุงมานัดไม่ได้รับผลกระทบที่รุนแรงมากนักเพราะได้เลี้ยงพ่อแม่พันธุ์เพื่อทำการฟักตัวตะพาบน้ำขายต่อ  แสดงให้เห็นถึงการประเมินสถานการณ์และการวางแผนจัดการของทั้งสองได้เป็นอย่างดี คือเมื่อโอกาสเข้ามาถึงให้รีบดำเนินการ ขณะเดียวกันมีการวางแผนการทำงานรองรับกับสถานการณ์ต่าง ๆ เพื่อลดผลกระทบที่ไม่ดีให้กระทบต่อการดำเนินงานให้น้อยที่สุด จากที่ได้ยกตัวอย่างมาทั้งหมดจะเห็นได้ว่าทั้งป้าชื่นและลุงมานัดไม่เคยที่จะหยุดนิ่งต่อการเพิ่มคุณค่า หรือเพิ่มช่องทางในการประกอบอาชีพให้กับตนเอง

กลุ่มที่ดี….มีพลัง
ป้าชื่นเป็นประธานกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรยายดาพัฒนา ซึ่งกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรยายดาพัฒนาเป็นการรวมกลุ่มกันของแม่บ้าน บ้านยายดา หมู่ที่ 3 ตำบลตะพง เมื่อปี พ.ศ. 2539 จนกระทั่งปัจจุบันและใช้สถานที่บ้านป้าชื่นเป็นที่ตั้งกลุ่มในการทำกิจกรรม การตั้งกลุ่มครั้งนี้เป็นการพัฒนาอาชีพด้วยการนำเอาผลผลิตในท้องถิ่นมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ โดยมีทุเรียนทอดกรอบและทุเรียนกวนเป็นสินค้าหลัก หลังจากมีรายได้เข้ากลุ่มดีขึ้นเรื่อย ๆ ส่งผลให้กลุ่มมีความเข้มแข็ง  เพิ่มมากขึ้น สามารถเสนอของบประมาณจากโครงการช่วยเหลือเพื่อนเกษตร เพื่อซื้ออุปกรณ์อำนวยความสะดวกในการทำงาน ให้ผลิตสินค้าได้อย่างมีคุณภาพ สามารถเพิ่มความหลากหลายของประเภทสินค้าจำหน่ายของกลุ่ม ทำให้สมาชิกได้มีกิจกรรมทำและมีสินค้าจำหน่ายตลอดทั้งปี เช่น แกงหมูชะมวงบรรจุกระป๋อง
จากการที่ประธานกลุ่มเป็นคนที่ช่างคิด ช่างทำ จึงได้ทดลองทำน้ำพริกทุเรียน แล้วส่งประกวดน้ำพริกสำเร็จรูปจนได้รับรางวัลที่ 2 ในงานของพาณิชย์จังหวัดระยอง และยังมีผลการปฏิบัติงานมีอย่างต่อเนื่องจนได้รับรางวัลต่าง ๆ จากหน่วยงานต่าง ๆ มากมาย ทั้งระดับอำเภอ ระดับจังหวัด และระดับภาค รวมไปถึงระดับกรมและกระทรวง ส่งผลให้มีคณะดูงานมาขอศึกษาดูงานเป็นจำนวนมาก ซึ่งทำให้บริเวณบ้านของป้าชื่นคับแคบเกินไปที่จะรองรับคณะที่มาดูงาน และในปี พ.ศ. 2544 ป้าชื่นได้ของบประมาณในการสร้างอาคารหลังใหม่เป็นที่ทำการกลุ่มแม่บ้าน บริเวณอนามัยหมู่บ้าน ซึ่งมีอาณาบริเวณกว้างขวาง สามารถรองรับคณะผู้มาเยี่ยมชมศึกษาดูงานได้เป็นจำนวนมาก

แหล่งเรียนรู้>>สู่>>สวนท่องเที่ยวเชิงเกษตร
จากอดีตที่ทำการของกลุ่มแม่บ้านตั้งอยู่ที่บ้านป้าชื่น เมื่อตรงกับช่วงฤดูผลไม้ คณะที่มาดูงานจะขอเดินเข้าไปชมสวน และชิมผลไม้ ด้วยเหตุนี้ทำให้ป้าชื่นคิดว่าสวนไม้ผลหลังบ้านสามารถเป็นแหล่งเรียนรู้ได้อีกหนึ่งแห่ง จนมาในปี พ.ศ. 2545 ป้าชื่นได้เริ่มทำการท่องเที่ยวเชิงเกษตรที่สวนหลังบ้านขึ้น ปีแรกที่ทำการท่องเที่ยวเชิงเกษตร สวนยายดายังขาดประสบการณ์ จึงไม่มีการเตรียมการใด ๆ มากนัก มีเพียงห้องน้ำ 1 ห้องเตียงไม้ไผ่ 2 เตียงและร่มคันใหญ่ 1 คัน ชื่อสวนยังไม่ได้ตั้งไว้ ไม่มีทำการประชาสัมพันธ์ ป้ายประกาศบอกทางเข้าสวนก็ไม่ได้ทำ ไม่ทราบถึงวิธีการจัดการกับการรับจอง การต้อนรับ หรือการที่จะให้บริการนักท่องเที่ยวว่าควรจะต้องทำอย่างไรบ้าง ทำให้ในปีแรกของการเปิดสวนเกิดปัญหาขึ้นอย่างมากมาย

…เรียนรู้…ปรับแก้
การขาดประสบการณ์ ขาดแหล่งที่จะเรียนรู้ก่อนการเปิดสวนท่องเที่ยว เมื่อเปิดสวนในปีแรก (2545) เกิดปัญหาขึ้นมากมาย ทำให้ทั้งป้าชื่นและลุงมานัดเกิดการเรียนรู้ว่าจะต้องปรับแก้ข้อบกพร่องต่าง ๆ โดยในปีนี้เจ้าหน้าที่เกษตรตำบลได้ทราบถึงปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น จึงเกิดการอบรมโครงการเจ้าบ้านที่ดี เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมให้กับสวนไม้ผลที่จะทำการเปิดสวนเป็นแหล่งท่องเที่ยว   เชิงเกษตร จัดโดยกรมส่งเสริมการเกษตรร่วมกับสำนักงาน ททท. ภาคกลางเขต  4 ระยอง นอกจากการได้เข้ารับการอบรมโครงการเจ้าบ้านที่ดีแล้ว ยังได้เพิ่มพูนประสบการณ์ในการจัดการท่องเที่ยว และนำมาปรับใช้ให้เกิดประโยชน์ โดยการศึกษาดูงานที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวในสถานที่ต่าง ๆ ซึ่งได้รับความร่วมมือและช่วยเหลือทั้งจากเจ้าหน้าที่เกษตรตำบลและหน่วยงานต่าง ๆ ของภาครัฐ
ในการเปิดสวนท่องเที่ยวเชิงเกษตรของสวนยายดาในปีต่อ ๆ มา ได้มีทั้งการปรับแต่งสถานที่ให้เกิดความสะดวกสบายมากยิ่งขึ้น เช่น เพิ่มจำนวนห้องน้ำและปูกระเบื้องให้ดูสะอาด ทำพื้นปูนและขยายลานจอดรถ สร้างศาลาให้นักท่องเที่ยวได้พักผ่อนภายในสวน ฯลฯ มีการเพิ่มการประชาสัมพันธ์โดยการทำแผ่นป้ายบอกเส้นทางมาสวนยายดาตามถนน หรือการติดแผ่นป้ายอธิบายชนิดไม้ผลภายในสวน รวมถึงการเพิ่มการจัดการมากขึ้น เช่น มีการจัดเส้นทางเดินชมสวนเพื่อลดความเสียหายของสวน ป้องกันความเสียหายที่เกิดจากการผิดนัดของนักท่องเที่ยวด้วยการให้โอนเงินมัดจำล่วงหน้าในกรณีที่มีการโทรเข้ามานัดหมาย เป็นต้น

กังวลใจ … ภาคภูมิใจ …และสุขใจ
“ในตอนเริ่มแรกที่ทำคิดอยู่ว่าจะทำไหวหรือเปล่า จะไปรอดเหรอเราไม่มีประสบการณ์เรื่องการทำท่องเที่ยวเชิงเกษตรเลยเราทำสวนอย่างเดียว“  เป็น     คำกล่าวที่ถ่ายทอดความรู้สึกกังวลที่เกิดขึ้นในใจของป้าชื่น แต่เมื่อกาลเวลาผ่านไปนับรวมเป็นเวลากว่า 6 ปีของการเปิดสวนท่องเที่ยวฯ ความกังวลใจกลับกลายเป็นความภาคภูมิใจของป้าชื่นที่ได้ก้าวผ่าน สามารถอยู่รอดได้ในสถานการณ์ของราคาผลไม้ที่ตกต่ำ ได้เผยแพร่ความรู้ด้านการเกษตร และด้านการแปรรูปอาหารให้กับนักท่องเที่ยว และผู้ที่สนใจ ได้เปิดโอกาสให้เพื่อนบ้านได้เข้ามาขายผัก ผลไม้ ที่หน้าสวนเป็นการกระจายรายได้สู่ชุมชน ตัดปัญหาเรื่องพ่อค้าคนกลาง อีกทั้ง นักท่องเที่ยวได้เลือกซื้อหาของฝากกลับบ้านในราคาถูกและสดจากสวน
 นอกจากนั้นป้าชื่นยังพูดถึงหลักคิดในการเปิดสวนท่องเที่ยวเชิงเกษตรอย่างสุขใจ และกล่าวทิ้งท้ายว่า…..

 “การทำท่องเที่ยวเชิงเกษตรนั้น เราอย่าคิดเป็นธุรกิจถ้าเราคิดว่าทุกเวลาต้องมีรายได้   ต้องเป็นเงินเป็นทองเราก็ทำไม่ได้หรอก แต่ถ้าคิดเราอยู่ได้ เขาอยู่ได้มันจึงจะมีความสุขคิดเพียงว่าเรามีสวนอยู่แล้วเราไม่ต้องขนของไปขายที่ตลาด และให้คนอื่นเข้ามาขายของได้ด้วย และยังได้พูดคุยเพิ่มเติมความรู้จากการได้พบปะผู้คนที่มาเที่ยวมันก็ได้ทั้งใจนักท่องเที่ยวและชุมชนแล้ว”

การทำแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายๆ เลยนะครับ นี่เป็นเพียงแค่สวนแรกนะครับที่ผมแนะนำ ยังมีอีกหลายสวนที่น่าสนใจครับ โปรดติดตามตอนต่อไป เกริ่นไว้นิดครับว่าตอนต่อไปเราจะนั่งรถไฟชมสวนกัน…