พิธีมอบที่ดินจากท่านเลี่ยม

            ท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต (สุภาพสตรีในภาพ) ผู้มีจิตศรัทธาแรงกล้าต่อการศึกษาของชาติ ได้กรุณายกที่ดินจำนวน ๑๐๔๑ ไร่ ในท้องที่อำเภอลาดกระบัง จ.พระนคร ให้กระทรวงศึกษาธิการจัดตั้งวิทยาลัย “เจ้าคุณทหาร”

ได้ทำพิธีมอบ เมื่อวันที่ ๓ มกราคม พ.ศ. ๒๕๐๐ ที่กระทรวงศึกษาธิการ

 

 

ท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต
ผู้มีจิตศรัทธาแรงกล้าต่อการศึกษาของชาติ
ได้กรุณายกที่ดินจำนวน ๑,๐๔๑ ไร่ ในท้องที่อำเภอลาดกระบัง จังหวัดพระนคร
ให้แก่กระทรวงศึกษาธิการจัดตั้งวิทยาลัย “เจ้าคุณทหาร”

         ท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ธิดาท่านเจ้าพระยาสุรวงษไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) หรือเป็นที่รู้จักกันทั่ว ๆ ไปว่า “เจ้าคุณทหาร” ท่านเลี่ยม เป็นภรรยาของคุณหลวงพรตพิทยพยัต ไม่มีบุตรธิดาสืบสกุล ท่านเลี่ยมเป็นผู้ก่อตั้งโรงเรียนพรตพิทยพยัตขึ้นเป็นโรงเรียนมัธยมวิสามัญ ให้แก่วิสามัญ กระทรวงศึกษาธิการ ท่านได้เป็นผู้อุปการะ ช่วยเหลือโรงเรียนแห่งนี้มาโดยตลอดอายุของท่าน ดังนั้นเมื่อท่านมีความประสงค์ที่จะมอบที่ดินของท่านทั้งหมดในเขตอำเภอลาดกระบังให้แก่กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อใช้ประโยชน์ในการศึกษา และจัดตั้งเป็นวิทยาลัยเจ้าคุณทหาร แล้วเรื่องจึงได้ดำเนินขึ้นก่อนโดยนายเขียนขำปัญญา ครูใหญ่โรงเรียนพรตพิทยพยัตเป็นผู้เริ่มดำเนินเรื่องเป็นทาการ โดยมีหนังสือแจ้งความนงของท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต เป็นหลักฐาน ดังสำเนาหนังสือ การดำเนินเรื่องนี้เป็นขั้น ๆ ดังต่อไปนี้

 

 
ท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต
(วาดโดย นายโชคชัย พันธุ์ศรี)

 

 

สำเนาหนังสือของท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต

บ้านพรตสุทธิ์

วันที่ ๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๙๙

เรื่อง ขอเสนอที่ดินให้กระทรวงศึกษาธิการ
เรียน ท่านรองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
 

                ด้วยดิฉันมีความประสงค์จะทำบุญเกี่ยวกับการศึกษา โดยจะยกกรรมสิทธิ์ที่ดินจำนวนหนึ่งในที่ดินของดิฉันซึ่งมีอยู่ประมาณ ๑,๐๔๑ ไร่เศษ ซึ่งอยู่ที่ตำบลลาดกระบัง กิ่งอำเภอลาดกระบัง จังหวัดพระนคร (โรงเรียนพรตพิทยพยัต) ด้วยมีวัตถุประสงค์เป็นข้อ ๆ ดังนี้.-

๑. ขอให้ใช้ที่ดินดังกล่าวจัดสร้างเป็นโรงเรียนอาชีวะศึกษา หรือโรงเรียนที่คล้ายกับวิทยาลัยเทคนิค หรือโรงเรียนในเครือของกระทรวงศึกษาธิการ
๒. ขอให้ชื่อสถานศึกษาแห่งใหม่ที่จะจัดสร้างนี้ว่า “วิทยาลัยเจ้าคุณทหาร” เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่เจ้าคุณพ่อของดิฉันคือ เจ้าพระยาสุรวงษไวยวัฒน์ (วร บุนนาค)
๓. ขอให้กระทรวงจัดสร้างสถานศึกษาดังกล่าวนี้โดยเร็วให้ทันตาเห็น และใช้เป็นสถานที่เล่าเรียนได้ดังเช่นโรงเรียนพรตพิทยพยัต เป็นตัวอย่าง
๔. กระทรวงจะต้องศึกษาที่ดินนี้เมื่อไร ประมาณเท่าไร ไร่ก่อน ขอให้กระทรวงกำหนดมาให้ดิฉันทราบด้วย ดิฉันพร้อมที่จะมอบโอนให้ทันที และการมอบโอนนั้น ขอให้กระทรวงศึกษาเป็นผู้ออกค่าธรรมเนียมแทนดิฉันด้วยทั้งสิ้น
๕. ที่ดินของดิฉันนี้ ขอประเมินราคา ไร่ละ ๔,๐๐๐ บาท หวังว่าท่านรองปลัดกระทรวงคงจะยินดีรับแลนำเสนอกระทรวงศึกษาธิการ พิจารณาต่อไป พร้อมกันนี้ได้แนบแผนผังที่ดินมาด้วยแล้ว

ขอแสดงความนับถืออย่างสูง

เลี่ยม พรตพิทยพยัต

 

โรงเรียนพรตพิทยพยัต

ที่ ๔๖/๒๔๙๙

๖ กรกฎาคม ๒๔๙๙ 

เรื่อง ขอเสนอที่ดินให้กระทรวงศึกษาธิการ
เรียน หัวหน้ากองโรงเรียนรัฐบาล
สิ่งที่ส่งมาด้วย หนังสือท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ลงวันที่ ๒ กรกฎาคม ๒๔๙๙

                   ด้วยท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ผู้อุปการะของโรงเรียน ได้มีหนังสือขอมอบที่ดินให้กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อประโยชน์ในการศึกษา ดังได้แนบหนังสือนั้นมาพร้อมกันนี้แล้วด้วย จึงเรียนเสนอมาเพื่อเรียนปฏิบัติต่อไป

ขอแสดงความนับถือ

นายเขียน ขำปัญญา
ครูใหญ่

                ต่อจากนั้นไม่นานนักนายเขียน ขำปัญญา ครูใหญ่โรงเรียนพรตพิทยพยัต ก็ได้ทำหนังสืออีกฉบับหนึ่งถึงหัวหน้ากองโรงเรียนรัฐบาล ดังสำเนาต่อไปนี้

 

 

ที่ ๔๗/๒๔๙๙ 

โรงเรียนพรตพิทยพยัต

๙ กรกฎาคม ๒๔๙๙

เรื่อง ยกที่ดินให้โรงเรียนพรตพิทยพยัต
เรียน หัวหน้ากองโรงเรียนรัฐบาล
สิ่งที่ส่งมาด้วย หนังสือท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ลง ๙ กรกฎาคม ๒๔๙๙
 

              ด้วยท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ผู้อุปการะโรงเรียน มีหนังสือแสดงความจำนงขอยกที่ดินจำนวน ๒๐๐ ไร่ จากจำนวน ๑,๐๔๑ ไร่ที่ยกให้กระทรวงตามหนังสือของท่านที่มีถึงรองปลัดกระทรวง ลง ๒ กรกฎาคม ศกนี้

ขอแสดงความนับถือ

นายเขียน ขำปัญญา
ครูใหญ่

 

 

สำเนาหนังสือของท่านเลี่ยม

 

บ้านพรตพิสุทธิ ธนบุรี

๙ กรกฎาคม ๒๔๙๙

เรื่อง ยกที่ดินให้โรงเรียนพรตพิทยพยัต
เรียน อธิบดีกรมวิสามัญศึกษา
 

                ด้วยดิฉันใครทำบุญเกี่ยวกับการศึกษา ดังที่ได้มีหนังสือลง ๒ กรกฎาคม ศกนี้ถึงท่านรองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ยินดีมอบที่ดินจำนวน ๑,๐๔๑ ไร่เศษ ให้กับกระทรวงศึกษาการความแจ้งอยู่แล้วนั้น คุณครูใหญ่ได้มาชี้แจ้งกับดิฉันว่า ถ้าที่ดินที่ดิฉันมอบให้เป็นของกระทรวงหมดทั้ง ๑๐๔๑ ไร่แล้ว โรงเรียนพรตพิทยพยัตจักไม่มีส่วนแบ่งด้วย ดิฉันเห็นจริงด้วยว่าโรงเรียนพรตพิทยพยัตควรจะได้รับผลประโยชน์จากที่ดินผืนนี้บ้าง ดิฉันจึงขอแบ่งที่ดินในจำนวน ๑,๐๔๑ ไร่ ให้กับโรงเรียนพรตพิทยพยัตเสีย ๒๐๐ ไร่ จากแนวที่ดินเดิมของโรงเรียนพรตพิทยพยัตไปทางทิศทางทิศตะวันออก แนวตะวันออกด้านเหนือชนเขตทางรถไฟเลียบตามลำคลองปะทิวไปทางใต้จดสี่แยกหัวตะเข้ ตามโฉนดเลขที่ ๑๘/๑๗๖ และ ๑๓/๑๗๗ ที่ดินที่ดิฉันให้โรงเรียนพรตพิทยพยัตมีวัตถุประสงค์ดังนี้
๑. สำหรับขยายโรงเรียนพรตพิทยพยัต
๒. เมื่อกระทรวงจะขยายโรงเรียนพรตพิทยพยัตโดยต้องการเนื้อที่เท่าใด ดิฉันจะมอบโอนให้
๓. ที่ดินที่เหลือจากจำนวน ๒๐๐ ไร่นั้น ดิฉันจะครอบครองไปก่อน
๔. ดิฉันสิ้นบุญลงโดยที่กระทรวงยังไม่ได้ใช้ที่ดินส่วนที่ให้โรงเรียนพรตพิทยพยัตหมด ดิฉันขอยกที่ดินดังกล่าวนั้นให้เป็นสิทธิแก่โรงเรียน
๕. ค่าธรรมเนียมในการโอนกรรมสิทธิที่ดินเป็นของโรงเรียนพรตพิทยพยัต ขอให้กระทรวงศึกษาธิการออกแทนดิฉัน

 

             หวังว่าท่านอธิบดีกรมวิสามัญศึกษาคงรับไว้พิจารณา พร้อมกันนี้ขอมอบแผนผังมาประกอบด้วย

ขอแสดงความนับถืออย่างสูง

เลี่ยม พรตพิทยพยัต

 

 

 

             เมื่อเรื่องทั้งสองเรื่องนี้มาถึงกระทรวงศึกษาธิการ ได้ดำเนินเรื่องขึ้นไปเป็นขั้น ๆ ตามลำดับ มีบันทึกลงวันที่ ๑๙ กรกฎาคม ๒๔๙๙ เป็นบันทึกของคุณโถ สุขะวรรณซึ่งเป็นตัวแทนของกระทรวงศึกษาธิการ ทำการโอนที่ผืนนี้ ได้บันทึกถึงรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งน่าสนใจมากดังสำเนาต่อไปนี้

 

เรื่องท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต
ยกที่ดิน 1041 ไร่ ให้แก่กระทรวงศึกษาธิการ
วันที่ ๙ กรกฎาคม ๒๔๙๙

           ท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ขณะนี้เป็นผู้อุปการะโรงเรียนพรตพิทยพยัต โรงเรียนมัธยมของกรมวิสามัญ ซึ่งตั้งอยู่ที่ตำบลลาดกระบัง กิ่งอำเภอลาดกระบัง จังหวัดพระนคร (โปรดดูแผนที่ในแผ่นที่ ๓ ซึ่งได้แนบเสนอมาด้วยแล้ว) ท่านเลี่ยม ได้ให้ที่ดินสร้าง ร.ร. นี้ขึ้น นอกจากนี้ยังได้คอยช่วยเหลือเจือจุน ให้ความอุปการะแก่ ร.ร. นี้ด้วยดีเสมอมา ขณะนี้ท่านมีที่ดินติดต่อกันอยู่ในแถบนี้รวมทั้งสิ้นประมาณ ๑๐๔๑ ไร่เศษ

เมื่อเร็ว ๆ นี้มีผู้วิ่งเต้นติดต่อกับฝรั่งเพื่อขอจัดตั้งโรงเรียนใหญ่ ๆ ขึ้นในที่ดินรายนี้ โดยขอให้ท่านเลี่ยมยกที่ดินทั้งหมดนี้ให้กับเขา เขาจะหาเงินทุนสร้างโรงเรียนเป็นการใหญ่ให้ ท่านเลี่ยมได้เคยรู้จักชอบพอกับกระผมมาก เพราะกระผมได้เคยขอที่ดินเพื่อขยับขยายเขต ร.ร. พรตพิทยพยัตจากท่าน กระผมได้เคยเจรจากับกรมวิสามัญขอร้องให้เป็นไปตามความประสงค์ของท่านอยู่ตลอดเวลา ร.ร. พรตพิทยพยัตจึงได้ก้าวหน้าขึ้นมาเป็นลำดับ เมื่อมีผู้มาติดต่อขอที่ดินเพื่อสร้างโรงเรียนขึ้นเช่นนี้ ก็ทำให้ท่านนึกถึงกระผมได้ท่านจึงไปปรึกษาหารือกับกระผมถึงที่บ้านจะควรยกที่ดินให้กับเขาดีหรือไม่ กระผมเรียนท่านด้วยความจริงใจว่า การทำบุญทำทานด้วยการสร้างโรงเรียนเป็นสิ่งประเสริฐ และน่าอนุโมทนาอย่างยิ่ง แต่การที่จะยกที่ดินนี้ไปให้กับผู้อื่นโดยเฉพาะอย่างยิ่งชนต่างด้าวด้วยแล้ว กระผมไม่เห็นด้วย ท่านน่าจะยกให้แก่กระทรวงศึกษาธิการในโอกาสแรกและถามกระทรวงดูว่าจะจัดการให้อย่างเขานั้นได้หรือไม่ ถ้ากระทรวงปฏิเสธมาแล้วท่านก็น่าจะหยิบยกให้แก่ฝรั่งต่อไป แต่ถ้ากระทรวงศึกษาธิการยินดีรับและยินดีจัดสร้าง ร.ร. ให้ดั่งความประสงค์แล้วก็น่าจะยกให้แก่กระทรวงศึกษาธิการมากกว่าใคร ๆ ทั้งสิ้น ท่านก็เข้าใจและพอใจในเหตุผลที่กระผมเรียนกับท่าน และตกลงจะถามกระทรวงศึกษาธิการ กระผมจึงขอให้ท่านเสนอมาเป็นลายลักษณ์อักษร และท่านก็ได้เสนอหนังสือมา ๒ ฉบับ ซึ่งกระผมได้แนบเสนอมาพร้อมบันทึกนี้แล้ว

           อนึ่งทุกสิ่งทุกอย่างเกี่ยวกับเรื่องนี้ทั้งหมด กระผมได้เคยกราบเรียนให้ท่าน รมว. และท่านปลัดกระทรวงทราบแล้วทั้งสองท่าน มีความยินดีและเต็มใจรับที่ดินทั้งหมดนี้ และรับจะปรึกษาหารือกันดูว่าจะจัดโรงเรียน ชนิดใดขึ้นดีจึงจะเหมาะสมกับสภาพท้องถิ่น บังเอิญท่านปลัดจะต้องไปประชุม UNESCO เสีย กระผมจึงขอร้องให้ท่านลองพิจารณาวางแผนอย่างเคร่า ๆ ขึ้น ท่านก็กรุณาจัดทำให้ก่อนท่านไปต่างประเทศ ดังจะเห็นได้ในแผ่นที่ ๔ ที่แนบเสนอมาด้วยแล้ว

           ท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ได้มีหนังสือมา ๒ ฉบับ แสดงความจำนงว่าจะยกที่ดิน ๑๐๔๑ ไร่ให้แก่กระทรวงศึกษาธิการ แต่มีเงื่อนไขขอร้องกระทรวงอยู่หลายประการดังจะได้เสนอเพื่อพิจารณาเป็นข้อ ๆ ต่อไปนี้คือ
            ๑. ท่านเลี่ยม มีที่ดินทั้งสิ้นประมาณ ๑๐๔๑ ไร่เศษ ซึ่งยินดียกให้กระทรวงศึกษาธิการ แต่ในจำนวน ๑๐๔๑ ไร่นี้ ขอให้แบ่งให้แก่โรงเรียนพรตพิทยพยัต สังกัดกรมวิสามัญเสีย ๒๐๐ ไร่ โดยแยกขาดกันออกไปเพื่อเป็นสมบัติของโรงเรียนสืบไป

                ความเห็น สมควรแยกให้กรมสามัญ ๒๐๐ ไร่ ตามที่ขอร้องมานั้นได้

                คำสั่ง เห็นด้วย

            ๒. ขอให้ใช้ที่ดินดังกล่าวจัดสร้างเป็นโรงเรียนอาชีวศึกษา หรือโรงเรียนที่คล้ายกับวิทยาลัยเทคนิค หรือโรงเรียนในเครือของกระทรวงศึกษาธิการ

                ความเห็น ข้อนี้กระทรวงศึกษาธิการก็น่าจะรับปฏิบัติได้ โดยตั้งเป็นโรงเรียนฝึกหัดครูใหญ่และให้มีโรงเรียนสาธิตเป็นอาชีวศึกษา และมัธยมสามัญศึกษามุ่งผลิตครูทางด้านหัตถศึกษา และเกษตรกรรมตามบันทึกความเห็นของท่านปลัดกระทรวงศึกษาธิการ

                คำสั่ง ไม่ขัดข้อง

            ๓. ขอให้ชื่อสถานศึกษาแห่งใหม่ที่จะจัดสร้างนี้ว่า “วิทยาลัยเจ้าคุณทหาร” ทั้งนี้ขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์แก่ท่านเจ้าคุณพ่อของท่านคือเจ้าพระยาสุรวงษไวยวัฒน์ (วร บุนนาค)

                ความเห็น ข้อนี้สมควรยอมให้ท่านได้ นอกจากนี้คุณพ่อท่านก็เป็นข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ มียศศักดิ์สูงไม่น่ารังเกียจด้วยประการทั้งปวง ท่านเลี่ยมยินดีให้รูปปั้นครึ่งตัวของคุณพ่อท่านซึ่งปั้นด้วยพลาสเตอร์น่าจะรับไว้และถ้าจะให้ดี ควรหล่อใหม่ด้วยโลหะเพื่อให้ถาวรมั่นคงเท่าตัวอย่างติดตั้งไว้ในหอประชุมหรือที่ ๆ สมควรต่อไป

                คำสั่ง ไม่ขัดข้อง

            ๔. ขอให้กระทรวงจัดสร้างสถานศึกษาขึ้นโดยเร็วให้ทันตาเห็น และใช้เป็นที่เล่าเรียนได้ เช่น โรงเรียนพรตพิทยพยัต

                ความเห็น ข้อนี้น่าจะรับรองกับท่านได้ ว่ากระทรวงจะไม่นิ่งนอนใจในเมื่อได้รับโอนที่ดินมาแล้ว จะพยายามก่อสร้างตามกำลังประมาณ ซึ่งคาดว่าในปี พ.ศ. ๒๕๐๐ ก็คงจะได้เริ่มก่อสร้าง สร้างเสร็จเมื่อไรก็จะได้ใช้เล่าเรียนทันที การก่อสร้างอาจไม่เสร็จในหนึ่งปีก็เป็นไป

                คำสั่ง พยายามจัดให้

            ๕. กระทรวงต้องการที่ดินสักเท่าไรก่อน ก็ให้บอกไป จะได้ทำการมอบให้เป็นคราว ๆ ไป ส่วนที่เหลือนั้นจะขอครอบครองไปก่อนและเก็บผลประโยชน์เพื่อใช้สอยไปในขณะมีชีวิตอยู่

                ความเห็น ใคร่จะขอให้โอนให้ทั้งหมดเลยทีเดียวทั้ง ๑๐๔๑ ไร่ ทั้งนี้เพื่อขจัดความยุ่งยากอันอาจเกิดขึ้นภายหลัง ส่วนผลประโยชน์อันพึงได้พึงมีที่อยู่แล้วในที่ดินนี้นั้น ก็ยินดีให้ท่านเก็บไปใช้สอยโดยกระทรวงศึกษาธิการจะไม่ขอเข้าไปเกี่ยวข้องด้วยเลย

                คำสั่ง ให้จัดการโอนมาให้หมดครั้งเดียว

            ๖. ค่าใช้จ่ายอันเกิดจากการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินรายนี้ ขอให้เป็นเรื่องของกระทรวงศึกษาธิการที่จะจัดการชำระให้เสร็จสิ้นไปแต่ฝ่ายเดียว

                ความเห็น กระทรวงศึกษาธิการควรออกค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการนี้โดยตลอดไม่ควรให้ท่านเจ้าของต้องออกเลย

                คำสั่ง ไม่ขัดข้อง ควรออกให้

            ๗. ขอประเมินที่ดินรายนี้ราคาไร่ละ ๔๐๐๐ บาท ฉะนั้นเนื้อที่ ๑๐๔๑ ไร่ คิดเป็นงบประมาณ ๔,๑๖๔,๐๐๐ บาท

                ความเห็น ราคานี้กระผมยังมิได้ติดต่อสอบถามจากกรมที่ดินว่าราคาที่สมควรอันแท้จริงนั้นเท่าใด แต่อย่างไรก็ดีท่านเจ้าของจะตีราคาถูกไปนิด แพงไปหน่อยนั้นไม่สำคัญ เพราะอย่างไร ๆ ก็คงเป็นล้าน ๆ บาท

                อนึ่งการที่ท่านเลี่ยมได้เสียสละให้แก่กระทรวงศึกษาธิการเป็นล้าน ๆ บาท เช่นนี้น่าสรรเสริญและน่าสมนาคุณท่านโดยขอพระราชทานเหรียญตราให้แก่ท่านให้สมเกียรติและโดยที่ท่านได้เคยเป็นใหญ่เป็นโตมาในสมัยหนึ่ง ซึ่งเคยได้รับพระราชทานถึงชั้น ท.จ. ฉะนั้นน่าจะขอพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้แก่ท่านอย่างน้อย ท.ม. หรือ ท.ช. แล้วแต่กรุณา

                คำสั่ง ขอ ท.ช. ให้

                กระผมก็ได้รายงานมาโดยละเอียดถี่ถ้วนแล้วา กระทรวงศึกษาธิการน่าจะได้มีหนังสือยืนยันทำความตกลงไปยังท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต เสียโดยด่วน หากเห็นชอบด้วยดำริ ขอประทานลงนามในหนังสือยืนยัน ซึ่งแนบเสนอมาด้วยแล้ว

โถ ๑๙ ก.ค. ๙๙

  

สำเนาหนังสือกระทรวงศึกษาธิการตอบท่านเลี่ยม

ที่ ๑๒๓๕๗/๒๔๙๙

 กระทรวงศึกษาธิการ

๒๐ กรกฎาคม ๒๔๙๙
เรื่อง การยกที่ดินให้แก่กระทรวงศึกษาธิการ
เรียน ท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต
อ้างถึง
.............
สิ่งที่ส่งมาด้วย

            ตามหนังสือของท่านลงวันที่ ๒ กรกฎาคม ๒๔๙๙ ถึงรองปลัดกระทรวงศึกษาธิการ และลงวันที่ ๙ กรกฎาคม ๒๔๙๙ ถึงอธิบดีกรมวิสามัญศึกษา แสดงเจตน์จำนงที่จะยกที่ดินของท่านที่ตำบลลาดกระบัง จำนวนประมาณ ๑๐๔๑ ไร่เศษ ให้กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อจัดสร้างสถานศึกษาขึ้นนั้น กระทรวงศึกษาธิการได้รับทราบแล้วด้วยความขอบคุณอย่างสุดซึ้งในเจตนาอันดียิ่งของท่าน และขออนุโมทนาในกุศลทานบริจาคอันสูงส่งครั้งนี้เป็นอย่างยิ่ง

            กระทรวงศึกษาธิการได้พิจารณาข้อความต่าง ๆ ที่ท่านเสนอเป็นข้อไขในที่จะมอบที่ดินให้โดยตลอดถี่ถ้วนแล้ว ใคร่ขอเรียนทำความตกลงเป็นข้อ ๆ ดังนี้

๑. ในจำนวนที่ดินของท่านทั้งสิ้นประมาณ ๑๐๔๑ ไร่เศษ ท่านมีความประสงค์จะแบ่งให้แก่โรงเรียนพรตพิทยพยัต สังกัดกรมวิสามัญศึกษาเป็นสิทธิ์ขาดจำนวน ๒๐๐ ไร่ นั้น กระทรวงศึกษาธิการไม่ขัดข้องประการใด

๒. ตามที่ท่านขอให้ใช้ที่ดินดังกล่าวที่เหลือจากแบ่งให้กรมวิสามัญศึกษาแล้วจัดสร้างเป็นโรงเรียนอาชีวศึกษา หรือโรงเรียนที่คล้ายกับวิทยาลัยเทคนิค หรือโรงเรียนในเครือของกระทรวงศึกษาธิการนั้น กระทรวงศึกษาธิการจะได้พิจารณาจัดให้เป็นไปตามความประสงค์ของท่าน โดยคิดไว้ว่าจะจัดตั้งเป็นโรงเรียนฝึกหัดครูขนาดใหญ่ และให้มีโรงเรียนสาธิตเป็นอาชีวศึกษา และมัธยมสามัญศึกษา มุ่งผลิตครูทางด้านหัตถศึกษา และเกษตรกรรม

๓. ตามที่ท่านขอให้ตั้งชื่อสถานศึกษาแห่งใหม่ที่จะจัดสร้างนี้ว่า “วิทยาลัยเจ้าคุณทหาร” เพื่อเป็นอนุสรณ์แก่ท่านเจ้าพระยาสุรวงษ ไวยวัฒน์นั้น กระทรวงศึกษาธิการยินดีรับจัดให้ได้

๔. ตามที่ท่านขอให้กระทรวงศึกษาธิการจัดสร้างสถานศึกษาขึ้นโดยเร็วให้ทันตาเห็น และใช้เป็นสถานที่เล่าเรียนได้ เช่น โรงเรียนพรตพิทยพยัตนั้น ขอรับรองว่ากระทรวงศึกษาธิการจะไม่นิ่งนอนใจในเมื่อได้รับโฉนดที่ดินมาแล้ว โดยจะพยายามก่อสร้างตามกำลังงบประมาณซึ่งคาดว่าในปี พ.ศ. ๒๕๐๐ ก็คงจะเริ่มการก่อสร้างได้ สร้างเสร็จเมื่อใดก็จะใช้เป็นสถานที่เล่าเรียนทันที การก่อสร้างสถานศึกษาใหญ่ ๆ เช่นนี้อาจไม่แล้วเสร็จในระยะ ๑ ปี

๕. สำหรับเรื่องการโอนที่ดินที่ท่านประสงค์จะโอนมอบให้เป็นคราว ๆ ตามความจำเป็น ส่วนที่เหลืออาจจะขอครอบครองไปก่อนและเก็บผลประโยชน์เพื่อใช้สอยไปขณะที่ยังมีชีวิตอยู่นั้น กระทรวงศึกษาธิการใครขอความกรุณารับโอนทั้งหมด ๑๐๔๑ ไร่ เสียในคราวเดียวกัน ทั้งนี้เพื่อขจัดความยุ่งยากอันจะเกิดขึ้นในภายหน้า ส่วนผลประโยชน์อันพึงมีพึงได้ที่มีอยู่แล้ว ในที่ดินเหล่านี้ ก็ยินดีให้ท่านเก็บผลประโยชน์ได้ต่อไป กระทรวงศึกษาธิการจะไม่ขอเข้าไปเกี่ยวข้องด้วย

๖. กระทรวงศึกษาธิการยินดีจะออกค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินรายนี้โดยตลอดแต่ฝ่ายเดียว จะไม่รบกวนท่านแต่ประการใดทั้งสิ้น

            กระทรวงศึกษาธิการขอเรียนยืนยันมาโดยหนังสือฉบับนี้ และหวังในความกรุณาของท่านที่จะได้มีการมอบโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินดังกล่าวแล้วในเวลาอันควรต่อไป

 


ขอแสดงความนับถืออย่างสูง


(ลงชื่อ) พลอากาศเอก เชิดวุฒากาส
(หลวงเชิดวุฒากาส)
รัฐมนตรีช่วยว่าการ ฯ รักษาราชการแทน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
 นาค                                              
๑๙ ก.ค. ๙๙                                  
แทน

 

 

 

สำเนาบันทึกของปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
ม.ล. ปิ่น มาลากุล

 

ท่านรองปลัดกระทรวง

           ตามที่ท่านรองแจ้งให้ผมทราบว่า ท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ยินดีจะให้ที่ดิน ๑๐๔๑ ไร่เพื่อการศึกษานั้น ผมได้คิดดูแล้วเห็นว่าเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง สำหรับส่วนของมัธยมวิสามัญนั้น ถ้าต่อไปจะเปิดรับนักเรียนกินนอนด้วยก็จะดี ทั้งนี้ผมคิดถึงการภายหน้าเมื่อที่ดินแปลงใหญ่นี้จะกลายเป็นเมืองการศึกษา

            ส่วนที่ดินที่เหลือนั้น ทางฝึกหัดครูก็ต้องการ เพื่อจัดตั้งโรงเรียนฝึกหัดครูขนาดใหญ่ และให้มีโรงเรียนสาธิตเป็นอาชีวศึกษา และมัธยมสามัญศึกษา มุ่งผลิตครูทางด้านหัตถศึกษา และเกษตรกรรม

            รายละเอียดยิ่งกว่านี้นั้น ผมยังให้ไม่ได้ เพราะอยากจะดูที่เสียก่อน แต่ถ้าเป็นเรื่องด่วนรอผมไม่ได้ ท่านรองก็โปรดดำเนินการตามที่เห็นสมควร

ปิ่น มาลากุล

๒ ก.ค. ๙๙

 

            เมื่อท่านเลี่ยม พรตพิทยพยัต ได้รับหนังสือยืนยันตอบรับการยกที่ดินให้ของท่านแล้ว ท่านเลี่ยมก็ได้เขียนหนังสืออีกฉบับหนึ่งถึงท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการดังสำเนาต่อไปนี้

 บ้านพรตสุทธิ์                                       ธนบุรี

 วันที่ ๒๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๙๙

เรื่อง การยกที่ดินให้แก่กระทรวงศึกษาธิการ
กราบเรียน รัฐมนตรีว่ากระทรวงศึกษาธิการ
อ้างถึง หนังสือที่ ๑๒๓๕๗/๒๔๙๙
สิ่งที่ส่งมาด้วย

            ตามหนังสือของท่านที่ ๑๒๓๔๕/๒๔๙๙ ลงวันที่ ๒๐ เดือนนี้ ตอบรับการอุทิศทีดินของข้าพเจ้าให้แก่กระทรวงศึกษาธิการ เพื่อจัดสร้างเป็นสถานศึกษาให้เป็นตามความประสงค์ของข้าพเจ้านั้น ข้าพเจ้ามีความยินดีแลขอขอบพระคุณเป็นอย่างยิ่ง

            เรื่องการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินรายนี้ ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการใคร่ขอให้โอนทั้งหมด ๑,๐๔๑ ไร่เศษ เสียในคราวเดียวกัน ข้าพเจ้ายินดีจัดให้เป็นไปตามประสงค์ของกระทรวงศึกษาธิการ แต่ทั้งนี้ขอได้โปรดจดทะเบียนในการโอนกรรมสิทธิ์ไว้ด้วยว่าให้ข้าพเจ้ามีสิทธิ์เก็บผลประโยชน์ได้ต่อไปในภาระที่ข้าพเจ้ายังมีชีวิตอยู่ สำหรับที่ดินส่วนที่กระทรวงศึกษาธิการยังมิได้ใช้ในการนี้

            อนึ่งในที่ดินที่ข้าพเจ้าจะโอนกรรมสิทธิ์ให้นี้ ข้าพเจ้าได้ให้ครูเชิญ เช่าทำเป็นโรงเรียนเนื้อที่ประมาณ ๕ ไร่ กับให้นายชุนกวง เช่าทำเป็นโรงเรียนจีนอีกประมาณ ๓ หรือ ๔ ไร่ ฉะนั้นเมื่อกระทรวงศึกษาธิการรับโอนกรรมสิทธิ์มาแล้ว ก็ขอได้โปรดให้โรงเรียนทั้งสองนี้เช่าและใช้ที่ดินเป็นโรงเรียนต่อไปตามเดิม จนกว่าโรงเรียนทั้งสองนั้นจะเลิกล้มไป

            นอกจากนี้ในโฉนดที่ข้าพเจ้าจะโอนให้กระทรวงศึกษาธิการนั้น ข้าพเจ้าได้กันที่ดินไว้รวม ๔ ไร่ (นอกจากยกให้กระทรวงศึกษาธิการ) โดยข้าพเจ้าตั้งใจยกให้เป็นกรรมสิทธิ์แก่ นายพร้อม ปลัดกิ่งอำเภอลาดกระบัง ๑ ไร่ นายเขียน ครูใหญ่โรงเรียนพรตพิทยพยัต ๑ ไร่ นายปรีดา พัฒนกำจร ๑ ไร่ นายพูนศุข พัฒนกำจร ๑ ไร่ จึงขอความกรุณากระทรวงศึกษาธิการได้แบ่งแยกที่ดินจำนวน ๔ ไร่ ให้แก่ผู้ที่กล่าวนามแล้วนี้ เพื่อให้สมเจตนาของข้าพเจ้าด้วย จะเป็นพระคุณยิ่ง

            ข้าพเจ้าพร้อมที่ดินจะโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินรายนี้ให้กระทรวงศึกษาธิการอยู่เสมอ ฉะนั้นจึงขอได้โปรดนัดหมายวันรับโอนกรรมสิทธิ์ไปให้ข้าพเจ้าทราบ เพื่อข้าพเจ้าจะได้จัดการให้เป็นที่เรียบร้อยต่อไป

ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง

เลี่ยม พรตพิทยพยัต

 

            ระยะต่อจากนั้นกระทรวงศึกษาธิการก็เร่งดำเนินงานโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ พลเอกมังกรพรหมโยธี ทำหนังสื่อที่ ๑๓๔๔๓/๒๔๙๙ ลงวันที่ ๗ สิงหาคม ๒๔๙๙ กราบเรียนท่านนายกรัฐมนตรีแจ้งเรื่องให้ทราบและขอเงินจำนวน ๕๐,๐๐๐ บาท เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการโอนกรรมสิทธิ์ทีดิน และค่ารางวัลสมนาคุณ รวมทั้งค่าใช้จ่ายเบ็ดเตล็ดอื่น ๆ พร้อมกันนั้นทางกระทรวงศึกษาธิการก็ติดต่อกับกรมที่ดินเพื่อทำการโอนกรรมสิทธิ์

            วันศุกร์ที่ ๒๑ กันยายน ๒๔๙๙ ท่านปลัดกระทรวงศึกษาธิการ พร้อมด้วยคณะผู้เกี่ยวข้อง เช่นอธิบดีกรมวิสามัญศึกษา กรมการฝึกหัดครู สถาปนิก รวม ๙ ท่าน ด้วยกัน โดยมีหลานท่านเลี่ยมอีกผู้หนึ่ง รวม ๑๐ ท่านด้วยกัน เดินทางโดยรถไฟออกจากสถานีรถไฟหัวลำโพงเวลา ๘.๔๐ น. และทางลาดกระบังก็มีครูใหญ่โรงเรียนพรตพิทยพยัต เป็นคนสำคัญในการต้อนรับจัดอาหารกลางวันเลี้ยงรับรอง

            หลังจากกลับมาแล้ว ท่านปลัดกระทรวงศึกษาธิการก็ได้บันทึกรายงานท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการดังสำเนาต่อไปนี้

เรียนท่านรัฐมนตรีว่าการ

 

            ผมได้ไปดูที่นี้มาแล้ว พร้อมด้วยรองปลัดและท่านอธิบดีกรมวิสามัญศึกษาเป็นที่นา ใหญ่โตกว้างขวางมาก ตั้งอยู่ในทำเลที่ดี ข้อเสียในขณะนี้ก็คือเป็นที่ลุ่ม ต้องถมดินมาก และถนนยังไปไม่ถึง (แต่ก็หวังว่าภายใน ๒ ปี คงจะไปถึง) ตามโครงการย่อที่ได้เสนอไว้ก่อนแล้วว่าควรจัดเป็นโรงเรียนฝึกหัดครูขนาดใหญ่ และให้มีโรงเรียนสาธิตเป็นอาชีวศึกษา และสามัญศึกษา มุ่งผลิตครูทางด้านเกษตรกรรม และหัตถกรรมเมื่อผมไปดูสถานที่แล้วก็เห็นว่าจะทำให้แต่ก็จะสิ้นเปลืองงบประมาณมากอยู่ ผมเห็นว่าควรมอบการฝึกหัดครูเป็นเจ้าของเรื่องต่อไป ผมตั้งใจว่าจะออกไปดูอีกครั้งหนึ่งพร้อมด้วยสถาปนิก เพื่อกะวางแผนผังทั่วไปเสียก่อน

            ตามเรื่องนี้ ผู้บริจาคตั้งข้อไขขอให้รีบดำเนินการ เพื่อจะได้ทันตาเห็น กระทรวงศึกษาธิการก็น่าจะสนองเจตนาอันดีนี้ ซึ่งหมายความว่าน่าจะต้องแบ่งงบประมาณการจรหรือหาเงิน ก.ศ.ส ให้สักก้อนหนึ่งในปี พ.ศ. ๒๕๐๐

ปิ่น มาลากุล

๒๒ ก.ย. ๙๙

 

 

            หลังจากนั้นก็ได้มีการประชุมกันในกระทรวงเพื่อการจัดตั้งสถานศึกษาแห่งนี้ และในที่สุดก็เขียนโครงการกันขึ้นเพื่อต้องการทราบงบประมาณที่ต้องการไปลงทุนในการนี้ ดังสำเนาโครงการต่อไปนี้

            สำเนาบันทึกโครงการปรับปรุงโรงเรียนพรตพิทยพยัต กรมวิสามัญศึกษา
            การปรับปรุงโรงเรียนพรตในที่ดินประมาณ ๒๐๐ ไร่
            ๑. เนื่องจากผู้บริจาคมีความประสงค์จะให้การก่อสร้างอาคารแล้วเสร็จทันตาเห็น ซึ่งถ้าจะตั้งงบประมาณปี ๒๕๐๐ ก็อาจไม่ทัน จึงควรเจรจาของเงิน กศส. เป็นค่าก่อสร้าง หรือตั้งงบประมาณปี ๒๕๑๐ ดังรายการต่อไปนี้

ก. ค่าสร้างอาคารตึกเรียนแบบโรงเรียนสามเสนวิทยาลัย  ๒,๕๐๐,๐๐๐
ข. ค่าคุรุภัณฑ์ต่าง ๆ  ๒๐๐,๐๐๐
ค. ค่าสร้างบ้านพักครู (๑๐ หลัง)  ๔๐๐,๐๐๐
ง. ค่าสร้างบ้านพักภารโรง (๕ หลัง)  ๑๐๐,๐๐๐
จ. ค่าปรับปรุงบริเวณและเจาะบ่อน้ำบาดาล  ๘๐๐,๐๐๐

รวม 

๔,๐๐๐,๐๐๐

            ๒. ที่ดินริมคลองประเวศบุรีรมย์กับคลองลำปะทิว มีผู้เช่าอาศัยอยู่ตลาด ซึ่งต่อไป ศธ. จะต้องรับภาระตามข้อสัญญาที่เจ้าของเดิมทำไว้ จึงควรสำรวจไว้เพื่อความสะดวกแก่การที่จะปรับปรุงอาคารสถานที่ต่อไป
            ๓. สัญญาเช่าที่ผู้บริจาคทำไว้เดิมเมื่อสิ้นอายุสัญญาแล้ว ไม่ควรทำต่อ และถ้าจำเป็นก็ควรทำสัญญาในรูป “เช่าเพื่อการกสิกรรม”
            ๔. เรือนโรงที่สร้างอยู่แล้วแต่เดิม หากผู้เช่ามีความประสงค์จะสร้างต่อเติมหรือซ่อมแซมก็ควรได้รับความเห็นชอบจาก ศธ. ก่อนทุกรายโดยให้ยื่นเรื่องราวผ่าน ครูใหญ่
            ๕. ที่ดิน ๔ ไร่ ที่ท่านผู้บริจาคให้แก่ผู้ใกล้ชิด ๔ รายนั้น ถ้าย้ายไปทางมุมหนึ่งมุมใดได้ เช่นทางมุมด้านตะวันตกของสถานีเป็นต้น ผังบริเวณโรงเรียนก็จะงามขึ้นเมื่อโดยสารรถไฟผ่านไป

ทั้งนี้จะควรสถานใดแล้วแต่จะโปรดดำริ

ใสว วิมุกตานนท์

 

 


Copyright(C) 2004. Agricultural King Mongkut Institute's of Technology
Contact : Webmaster@agri.kmitl.ac.th